Planirali atentate u Njujorku

Od našeg stalnog dopisnika
Vašington, 21. maja – Građani Njujorka i okoline uzbuđeni su obaveštenjem da su opet bili na nišanu terorista, koji su planirali da raznesu dva jevrejska objekta, kao i avione u obližnjoj vojnoj bazi. To je, prema navodima Federalnog istražnog biroa (FBI), bio plan četvorice zaverenika, koje je policija sinoć uhapsila. Sve okolnosti nisu razjašnjene, a dosad ponuđene činjenice sugerišu da je možda reč o prenošenju američkih ratova u inostranstvu na ovdašnji teren.

„Pričali su da žele da izvedu čin džihada jer su uznemireni događajima u Avganistanu i Pakistanu gde ginu muslimani”, saopštio je šef policije grada Njujorka Rejmond Keli. Bar trojica osumnjičenih, a po nekim verzijama i sva četvorica, islamske su veroispovesti.

Kao vođa grupe označen je Džejms Kromiti (53), a kao njeni članovi Dejvid Vilijams, Onta Vilijams i Lager Pejn, za koje se kažu da su „dvadestogodišnjaci i tridesetogodišnjaci”. Prva trojica su, navodi se, državljani Amerike, dok je četvrti građanin Haitija.

Ovdašnju zvaničnu i širu javnost posebno zabrinjava to što su otkriveni „domaći teroristi”, svi iz grada Njuburga, oko 100 kilometara severno od Njujorka. Teši ih donekle objašnjenje da su oni bili dugo praćeni i daleko od realnog ostvarivanja plana da bombama sruše sinagogu i jevrejski centar u Bronksu, kao i da protivavionskim projektilima unište letelice u vojnoj bazi Stjuart (kod Njuburga) gde su stacionirani avioni, kako precizira „Njujork tajms”, koji prevoze ljudstvo i materijal u Irak i Avganistan (odakle su poreklom Kromitijevi roditelji).

FBI ih nadzire već godinu dana, tvrdi se, i među njih je ubacio svoju „krticu” koja ih je snabdela traženim oružjem, ne znajući da je ono dato u neupotrebljivom stanju. Okolnost da nisu posedovali realno razarajuću moć verovatno će ublažiti presude, ali ne i strahove Njujorčana, još traumatizovanih udarima kidnapovanim putničkim avionima na „kule bliznakinje” 11. septembra 2001. u kojima je poginulo više od 2.600 ljudi.

Otkriće nove zavere političari iz obeju glavnih stranaka, kao i njujorški gradonačelnik Majkl Blumberg, uzimaju kao povod za upozorenja da „opasnosti od terorističkih napada još postoje”. Šef Saveta za američko-islamske odnose Nihad Avad pohvalio je sadašnju akciju policije koja je „sprečila oštećivanje jevrejskih i vojnih institucija naše zemlje”.

Do najnovije njujorške drame došlo je u vreme kad šef Bele kuće Barak Obama šalje pojačanja u Avganistan, uz postepeno smanjivanje američkih trupa u Iraku. I dok pojačava akcije za popravljanje međunarodnog imidža Vašingtona, posebno u muslimanskom svetu.