Kup.	Prod.	Sred.
117.04	117.74	117.39
101.37	101.98	101.67
127.16	127.93	127.54

Magazin

19.01.2021 u 20:00

Lepote kanjona Zamne

Među prošlogodišnjim zaštićenim biserima prirode, skrivena u bespuću planine Deli Jovan, našla se i prerast na reci Zamna. Kamene „kapije”, takozvane prerasti, izuzetno su retke i uglavnom predstavljaju ostatke pećine, nakon što se njene tavanice uruše, pod uticajem reke ponornice na poroznom kraškom tlu. Upravo ti prirodni rariteti kriju se u tajnovitim šumama istočne Srbije. Među njima i najviši kameni lukovi u Evropi u kanjonu reke Vratne, ali, kako mnogi tvrde, i najlepši na reci Zamna – Rajski prerast. Javnosti skoro nepoznat kanjon Zamne i pećinski tunel bez „tavanice” kroz koji protiče reka Zamna bio je i ostao prava „poslastica” za ljubitelje prirode i stručnjake. Prva naučna istraživanja i objašnjenja vezana za prerasti Vratne i Zamne dao je 1895. godine Jovan Cvijić. Godine 1957.

Magazin

05.01.2021 u 20:00

Planina puna legendi

Mnogi su se kleli da su svojim očima gledali kako voda teče od podnožja ka vrhu, a automobili u leru klize uzbrdo na Radan planini. Za fizičare ovo nije nikakvo čudo prirode, već optička varka. Kažu da se vizuelna iluzija obično javlja na šumovitim planinskim obroncima, gde je drveće krivog rasta, što dovodi do toga da ljudsko oko iskrivljenu sliku, koja dopire do njega, ne može pravilno da registruje, da li je uzbrdo ili nizbrdo. Ali zašto baš ovde, na Radan planini, čije je šire područje u dalekoj prošlosti bilo poprište intenzivne vulkanske aktivnosti, o čemu svedoče raznovrsne magmatske stene, očuvani ostaci vulkanskih kupa i kratera, ležišta metala i brojni termomineralni izvori, među kojima su najpoznatiji izvori azotnih voda u Prolom banji? I kako to obično biva, dok se čeka na

Magazin

29.12.2020 u 20:00

Sveti bor Kamene Gore

Kamena Gora, čijem imenu je „kumovala” šuma na stenovitoj planini – gora na kamenu – planina je u jugozapadnom delu Srbije. Visoko izdignuta – najviši vrh Ravna Gora je na 1.496 metara nadmorske visine – uokvirena klisurom Lima i granicom prema Crnoj Gori, od 2014. godine zaštićeno je područje regionalnog odnosno velikog značaja. Uredba o proglašenju Predela izuzetnih odlika „Kamena Gora” doneta je na osnovu Studije koju je uradio Zavod za zaštitu prirode Srbije. Uspostavljeni su režimi zaštite II i III stepena, a upravljanje površinom od 7.762,33 hektara na teritoriji opštine Prijepolje povereno je JP „Srbijašume”. – Na kraškoj površi Kamene Gore posebnu vrednost predstavljaju podzemni oblici kraškog reljefa, pećine, kojih na ovom području ima oko 100 (Velika i Mala Mujova jama, Petnjanske

Magazin

22.12.2020 u 20:00

Đerdap međunarodno značajno vlažno stanište

Sekretarijat Ramsarske konvencije (Konvencije o vlažnim područjima) usvojio je nominaciju Đerdapa za upis na Listu međunarodno značajnih vlažnih staništa. Ovim proglašenjem je područje Nacionalnog parka „Đerdap” steklo još jedan vid međunarodne zaštite, nakon proglašenja za Geopark, takođe u 2020. godini. Srbija je, na osnovu odluke vlade, sredinom ove godine zvanično predložila područje Đerdapa za Ramsarsko područje, 11. u našoj zemlji. Nominaciju je koordiniralo Ministarstvo za zaštitu životne sredine, na osnovu studije koju je uradio Zavod za zaštitu prirode Srbije. Ramsarska konvencija (The Convention on Wetlands) odnosi se na zaštitu močvarnih područja od međunarodnog značaja, naročito kao staništa ptica močvarica. Konvencija je dobila naziv po iranskom gradu Ramsaru gde je i

Magazin

08.12.2020 u 20:00

Uspavani vulkan Ostrovica

Kad prilazite rudničkom pobrđu, videćete siluetu Ostrovice ili Ostrvice. Na nekim topografskim kartama vodi se kao Ostrvica, ali je u literaturi i usmenoj praksi, za davno ugašeni vulkan, češće u upotrebi naziv Ostrovica. Do vrha, nadmorske visine 758 metara, nije teško doći, tvrde planinari. Ibarskom magistralom ide se do skretanja za naselje Rudnik, zatim ka selu Varnice odakle vodi markirana staza. Nakon livade i šume, sledi uspon po stenama, koji na nekim mestima izgleda opasan, ali se da savladati. A kada se, za oko 45 minuta, stigne do vrha koji dominira prostorom – zatalasanom Šumadijom, pred horizontom ljudska čula drhte. – Ostrovica pripada severozapadnim ograncima Rudnika – najviše šumadijske planine i predstavlja deo šireg eruptivnog terena Rudnika i Šumadije. Odlikuje se

Magazin

24.11.2020 u 20:00

Zaštita beloglavog supa

U Specijalnom rezervatu prirode „Peštersko polje” pre dve godine formirano je hranilišta za beloglave supove i ostale nekrofagne vrste životinja koje se hrane lešinama uginulih sisara, uglavnom papkara (koza, krava, jelena, ovaca...), ali i lisica, pasa, zečeva i na taj način sprečavaju širenje potencijalnih zaraza. Turistička organizacija Sjenica, kao upravljač rezervata, organizovala je ove godine od februara meseca do druge polovine oktobra, kada je Zavod za zaštitu prirode Srbije obavio stručni nadzor, iznošenje oko 23 tone hrane. Uginule životinje se, u saradnji sa lokalnom zajednicom, dovoze na hranilište sa područja Pešterske visoravni i šire okoline što utiče na smanjenje nekontrolisanog bacanje lešina na divlje deponije. – Uspešan rad hranilišta u SRP „Peštersko polje” i širenje

Društvo

22.11.2020 u 11:39

Mladi danas više znaju, ali su ranjiviji

Odrastanje puno očekivanja, izazova, loših i dobrih odluka, kroz koje prolazi svaki mlad čovek. Aljošu Ljubičića, fizioterapeuta u košarkaškoj reprezentaciji Srbije za mlade do 19 godina, inspirisalo je da napiše roman „Stajalište 21”. Životno iskustvo i rad sa mladim ljudima pokrenuli su ga na pisanje, a boravak u Kuvajtu mu je dobro došao da završi rukopis. Glavni junak i pisac romana su „vršnjaci”. Odrastaju i sazrevaju početkom novog milenijuma. Zajednička im je ljubav prema košarci i takmičarski duh. „Usmeravan od malih nogu na sport kome je posvećen, sa vizijom da će jednog dana igrati košarku za reprezentaciju”, Aljoša posle završene Srednje medicinske upisuje Višu medicinsku školu. Tako i svoj profesionalni put nastavlja u sportu. „Počeo sam da radim kao fizioterapeut pre

Magazin

17.11.2020 u 21:17

Pet bukovih rezervata

Bukvi naš narod ne pridaje važnost, kao na primer hrastu ili grabu, mada se prva slova sriču iz bukvara, a na dimu od bukovog drveta suši meso. Ipak će bukove prašume biti prva dobra na listi Svetske prirodne baštine, sudeći po utiscima koje su na strane eksperte ostavili lokaliteti predloženi 2018 godine. Tara, klisura Rače (Foto S. Stuparušić) Početkom novembra eksperti iz inostranstva obišli su nacionalne parkove (NP), odnosno nominovane bukove šume u režimu stroge zaštite – Papratski do i Ravni u NP „Fruška gora”, Zvezdu i Klisuru Rače u NP „Tara” i Kozje stene u NP „Kopaonik” da bi procenili vrednost bukovih šuma koje su nominovane za naredno proširenje liste Svetske prirodne baštine. Caption – Na listi Svetske prirodne baštine nalazi se dobro pod nazivom

Magazin

13.11.2020 u 20:25

Dragocenost „Obrenovačkog Zabrana”

Uređena obala Save, sa šljunkovitom plažom i ležaljkama, trim staza za šetače i bicikliste, veštačka stena za penjanje, Avantura park za najmlađe, deo su Spomenika prirode „Obrenovački Zabran”. Zaštićeno područje, ukupne površine od 47 hektara 77 ari i 18 metara kvadratnih, nalazi se na teritoriji grada Beograda, gradska opština Obrenovac. Rešenje o proglašenju zaštićenog područja „Obrenovački Zabran” doneto je 29. novembra 2013. godine na osnovu Studije Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Posebna vrednost Zabrana ogleda se u tome što u široj okolini nema većih površina pod visokom vegetacijom autohtonog sastava, kao što su hrast lužnjak i jasen, čije su šume nekada bile široko rasprostranjene u dolinama reka Srbije. Najveće i Zabranu najbliže zaštićeno prirodno dobro je Specijalni rezervat

Magazin

27.10.2020 u 20:00

Carstvo smrče i vodopada

Arbinje je naziv za usku dolinu duž sliva Dojkinačke reke koju krase najočuvanije i najlepše šume smrče na Staroj planini i u Srbiji uopšte, po sudu struke. Predeo atraktivnim čini i korito reke izvajano u crvenom peščaru sa brojnim vodopadima i brzacima skrivenim u planinskom bespuću. Od 1985. godine Arbinje je zaštićeno kao Strogi prirodni rezervat „Smrče” unutar Parka prirode „Stara planina”. „Rezervat, na površini od 8,70 ha, između lokaliteta Arabinje-Široka Vunija, čini monodominantna šumska zajednica smrče. Nalazi se na nadmorskoj visini od 1720-1750 metara. Stabla smrče dosežu i do 40 m visine, sa prečnicima od 0,5 do 1,5 m. Prisustvo ogromnih istrulelih panjeva svedoči o poreklu i obnovi nekadašnje prašume. Takođe se uočavaju i polutrula, ležeća debla, kao i debeo sloj opalih

Алати за приступачност

Величина текста

Контраст

Обележавање линкова

Прилагођена читљивост

Autor: Slavica Stuparušić