Eseji Suzan Sontag o fotografiji

Kulturni centar Beograda objavio je u ediciji „Foto Artget: Teorija” knjigu „O fotografiji” američke književnice, esejistkinje i publicistkinje Suzan Sontag (1933–2004), koju je s engleskog jezika preveo Filip Filipović.

Knjiga Sontagove jedna je od najcenjenijih u svetu fotografije, a ubrzo posle pojavljivanja 1977. godine stekla je status kultnog dela jer, prema tadašnjim ocenama kritike u Vašington postu, predstavlja „briljantnu analizu o suštinskim promenama koje su fotografske slike napravile u načinu na koji posmatramo svet i sebe same u poslednjih 140 godina”. Na srpskom jeziku knjiga je objavljena prvi put 1982. godine pod nazivom „Eseji o fotografiji” (Radionica SIC, Beograd), ubrzo je bila rasprodata i od tada do danas više nije objavljivana.

Govoreći o knjizi koju čini šest eseja, počev od prvog „U Platonovoj pećini”, pa do poslednjeg „Kratka antologija citata”, Milanka Todić, istoričar umetnosti i fotografije, delo Suzan Sontag poredi sa delima čuvenih Valtera Benjamina (kojem je poslednji esej i posvećen) i Rolanda Barta s kraja sedamdesetih godina prošlog veka.

„Sontagova, čiji sin danas vodi njenu fondaciju koja se bavi interkulturnim dijalogom, literaturu je posmatrala kao slobodu, kao nešto u čemu se uživa dok se piše ali i dok se čita, pa je na isti način sagledavala i fotografiju. O njoj je promišljala kao filozof, na jednom dubljem nivou, sa mnoštvom slojeva, baveći se moralnim aspektom interpretacije stvarnosti iz ugla fotografa i iz ugla fotografisane stvarnosti. Prva je koja se u to vreme odvažila da promeni fokus gledanja na fotografiju, od jednog ustaljenog, koji se bavio tehničko-tehnološkim elementima fotografije ka jednom novom, komunikativnom i kritičkom osvrtu na ovaj vid umetnosti, rekla je Todićeva.

O knjizi su, pored Milanke Todić, govorili i Filip Filipović, prevodilac, Dragan Đorđević, kritičar i esejista, i Vesna Danilović, urednik, dok su štampanje ovog izdanja pomogli Sekretarijat za kulturu Beograda i Švajcarski program za kulturu na zapadnom Balkanu – lokalna kancelarija u Beogradu.