Ćirilica razdora

Gradsko saobraćajno preduzeće u Novom Sadu zamenilo je natpise na pokazivačima pravca na gradskim autobusima iz latiničnih u ćirilične.

Prvi čovek Novog Sada Miloš Vučević izjavio je da „ćirilizacija” prevoza „nikog ne ugrožava, jer je normalno da svi u Srbiji znaju ćirilicu”.

Predlog da natpisi budu dati na oba pisma Vučević komentariše kao „tehnički nemoguć”.

Ćirilica je u Novom Sadu bila glavna vest i kada je prošle godine smenjen Laslo Blašković, dotadašnji direktor Kulturnog centra Novi Sad, između ostalog, i zato što je natpis na ovoj instituciji bio latiničan.

Političar iz Demokratske stranke Srbije izjavio je „da će pojava ovog pisma biti zanimljiva i za turiste koji nas poslednjih godina u velikom broju posećuju”.

Slažemo se da ćirilica može biti zanimljiva strancu, ali pre svega kao forma. Kao putokaz za snalaženje može samo da stvori konfuziju sličnu onoj koja zadesi građanina Srbije u Mađarskoj ili u Grčkoj.

Ćirilično pismo sve više se upliće u politiku i postaje povod za nove razmirice. Dok se u Srbiji latinica nekako više doživljavala kao hrvatsko pismo, dotle su Hrvati ćirilicu gurali pod „srpski tepih”.

Ipak, u novembru prošle godine u Hrvatskoj akademiji znanosti i umetnosti održan jeMeđunarodni naučni skup „Hrvatska ćirilična baština” povodom 500. godišnjice štampanja prve hrvatske knjige na ćirilici.

Argumenti tamošnjih lingvista svodili su se na objašnjenje da je „od 11. do 18. veka na velikim delovima hrvatske teritorije stanovništvo svoje kulturne potrebe izražavalo i ćirilicom, kao i da su se na srednjovekovnim kamenim spomenicima mešale glagoljica i ćirilica”.

Stigle su potom oštre reakcije iz Srbije. Lingvista Miloš Kovačević poziva da se prisetimo zakona o zabrani ćirilice za vreme Nezavisne Države Hrvatske.

Gužva je nastala i kada je ovog januara stigla vest da je direktor Turističkog biroa Široki Brijeg Grgo Mikulić, „pesnik, književnik, klesar, etnolog i ljubitelj starina”, isklesao u kamenu 12 ćiriličnih slova i namerava da iskleše još 15...

I dok se na mestu, za koje se vezuje pokolj Srba 1941. godine kleše ćirilica, dotle nekoliko stotina građana protestuje u Vukovaru zbog namere da u tom gradu bude službeno uvedena upotreba srpskog jezika i ćiriličnog pisma.

Građani nekadašnje Jugoslavije bili su privilegovani zbog činjenice da ravnopravno koriste dva pisma.

I kao što je nakon raspada Jugoslavije od srpskohrvatskog nastalo više posebnih jezika pa to odavno nije lingvističko nego čisto političko pitanje, tako je i sa ćirilicom i latinicom.

Energiju, koju  trošimo na rasprave o dominaciji jednog ili drugog pisma, na naprasno svojatanje ćirilice ili na strah od njenog zatiranja, mogli bi, za početak, da usmermo na opismenjavanje oko 240.000 nepismenih u Srbiji, odnosno oko 70.000 takvih u susednoj Hrvatskoj.