Topovska paljba u publiku

Sumornim pokretnim slikama počeo je ovogodišnji beogradski Fest. Sa slikama nedavne ratne zbilje koje na veliki ekran donosi film „Top je bio vreo” Slobodana Skerlića, nastao prema romanu Vladimira Kecmanovića.

Filmski, ovo nije pucanj u prazno. Produkcijski (koprodukcija Srbija-Republika Srpska, BIH) ovo je ozbiljno „upakovan” i dizajniran ratni film, sa svim neophodnim efektima, sa odličnim izborom glumaca, izvrsnom atmosferskom fotografijom Dušana Joksimovića, scenografijom (Kiril Spaseski) i kostimografijom (Tatjana Radišić) na zavidnom nivou...

 Ovim festivalskim povodom i u najkraćem može se još reći i da „Top je bio vreo” spada u kategoriju politički korektnog filma. U smislu: onih što im tragovi smrde nečoveštvom među filmskim likovima ima među svim zaraćenim stranama, baš kao i onih što su kao ljudi dobri i časni, i prema sebi i prema drugima oko sebe, bez obzira u kakvim se okolnostima nalaze. Zanimljivo je i to što ovo nije film sa linija fronta, već je film o ljudima što ih je rat i zatekao i zakovao u gradskoj stambenoj zgradi u kojoj su, koliko do juče, prilično mirno i prilično sirotinjski živeli.

 Rat iznutra nije bila do sada previše eksploatisana tema u kinematografijama bivših jugoslovenskih republika. Zapravo, kao sličnog, sećam se samo hrvatskog filma „Korak po korak” Biljane Čakić Veselič, koji sam gledala 2011. u Puli na festivalu. I u njemu je prilično realistično prikazano šta se zapravo iznutra događalo u ratu ( u ovom slučaju u Slavoniji): ratni profiteri i lokalne siledžije što ne pošteđuju ni „njihove” ni svoje, nasumična odvođenja ljudi (Srba), granatiranje stambenih kuća, podrumski život i stalni strah nedužnih civila kojima smrt svakog minuta visi nad glavom...

 Slično je i u Skerlićevom filmu. U fokusu su gradski civili u ratu (Sarajevo, jasno je, a onom ko zna grad i vidljivo mada film ne potencira precizno odredište), što strepe od topovskih granata, a najviše od lokalnih uniformisanih zlikovaca, takozvanih branilaca grada. U najvećem delu filma oni čak nadrastaju polazišnu ideju filmskog autora, da ovo bude drama o odrastanju dečaka u doba rata. U tom smislu, postoji u filmu taj dramaturški disbalans, koji u odnosu na polazišnu ideju (deca i rat), često naginje na ovu drugu stranu (multietničke komšije i rat). Zbog te neravnoteže (o čemu je valjalo voditi računa još u fazi pisanja scenarija), svet odraslih je ubedljiviji i uzbudljiviji od sveta dečaka iz čije se vizure i sagledavaju ratne strahote.

 Ma koliko su dva malena glumca-dečaka (Stanislav Ručnov i Muhamed Dupovac) izvrsna i potresna u svojim ulogama, kad god je u kadru Anita Mančić kao srčana i od ljudskih vrlina skrojena Hatidža, film „Top je bio vreo” što završava tom topovskom paljbom u publiku ne bi li se svi valjda kolektivno konačno osvestili, diše punim plućima...