Izložba sa 2.138 autora

Čačak – Na hiljadu kvadrata u čačanskom Domu kulture, u tri protekle sedmice, bili su postavljeni radovi izložbe pod nazivom "Art dijalog" koja je na svoj način obeležila kulturno leto u gradu. To je desetogodišnja zbirka – 2.138 autora, 4.872 rada i 240 celina, koju je osmislio ovdašnji akademski slikar Božidar Plazinić, po svom projektu "Komunikacija sa izolovanim grupama – jezik vizuelnih umetnosti kao sredstvo komunikacije".

Nesvakidašnji koncept, za čije ostvarenje je slikar potražio vezu sa grupama i pojedincima sa društvene margine, započet je još 1997. godine.

– Postavljajući komunikacijsku dimenziju uporedo sa estetskim zahtevima, nastojao sam da uđem u veoma složenu strukturu odnosa društvo – pojedinac, društvo i njegova margina, umetnik – metaumetnik, umetnost – društvo. Projekat je izveden u partnerskom odnosu Centra za vizuelnu kulturu "Krug" kao nosioca, sa psihijatrijskim odeljenjem bolnice u Čačku, Međuopštinskim udruženjem slepih i slabovidih, i pritvorskom jedinicom Okružnog zatvora u Čačku, kao i Domom kulture – kaže Plazinić za "Politiku".

U toku rada na do sada najvećem projektu ove vrste u nas održano je desetinu tribina s učešćem umetnika, psihologa, psihijatara, sociologa, pedagoga i istoričara umetnosti. Na otvaranju izložbe priređen je razgovor na temu "Psihijatrija i stvaralaštvo", uz snimak likovne radionice u kojoj je stvarala grupa šizofreničara. Dr Dragan Jevdić, načelnik Specijalne psihijatrijske bolnice u Vršcu, poručio je da oni, u uslovima kad su lišeni svakodnevnih teskoba u neurotskom smislu, "daju najstilizovanije radove, oslobođene svake kontrole i logičnosti da se nekome dopadnu".

Direktor Narodnog muzeja iz Kraljeva Ljubiša Simović naveo je da u "umetnosti nisu mogućne definicije ludila ili zdravlja", dok je Božidar Plazinić, ocenivši da se ljudi nađu na margini upravo zbog nedostatka komunikacije, dodao: "Ovi radovi jesu dokaz da za umetnost nije potrebna škola, to nam je dato ili nije". U toku izvođenja projekta Plazinić je, po odobrenju lekara, držao likovne radionice na psihijatrijskom odeljenju bolnice u Čačku, uočivši da je pažnja učesnika posvećenih crtanju zadržana duže nego na bilo kojim drugim aktivnostima.

U ovu postavku uključeni su i radovi Nezavisne alternativne radionice iz Beograda (Svetlana Knežević i Selena Junačkov), dr Dragana Jevdića i Zvonimira Santrača sa grupom pacijenata vršačke bolnice, kao i ostvarenja porodice "Bistri potoci", Božidara Mandića sa Rudnika. Pojedini radovi neobični su i zbog velikih brojeva jer je, recimo, jedan sadržao 278 leptira od papira, dok "Brod želja" ima čak 4.000 čamaca u origami tehnici, sa lično upisanim snovima.