Dobrovoljac Žarko Čukurov

Septembarskih dana 1914. godine, u već zahuktalom nepravednom ratu između Austrougarske carevine i napadnute Srbije, kod 16-godišnjeg mladića Žarka Čukurova, sina poštovanog Progarca čika Despota, sada već osposobljenog zanatlije stolara, koji je radio u Zemunu, javlja se patriotska želja da i on doprinese borbi sremskog naroda protiv vekovnog neprijatelja. U to vreme se kod mladih Zemuna i okoline širi pokret za pomoć Srbiji. Sremci na razne načine prelaze preko reka Save i Dunava u Beograd i Srbiju. Te jeseni, u kafani kod „Zlatnog topa” mladić Žarko Čukurov se, sa svojim istomišljenicima, prijavljuje u Sremski dobrovoljački odred. Taj odred brzo je narastao na 360 dobrovoljaca, mladića iz Zemuna, Dobanovaca, Surčina i drugih sremskih mesta.

Odred je 1915. godine učestvovao u sudbonosnim borbama za odbranu Beograda od snažnih nemačkih jedinica, sve pod komandom majora Dragutina Gavrilovića. Branio je Žarko Beograd i dosledno sledio snažne reči komandanta odbrane majora Gavrilovića upućene vojnicima u najtežim trenucima Beograda. Branioci su odolevali napadima razbesnelih Nemaca. Junaci Sremskog dobrovoljačkog odreda, među kojima i Žarko, u bezbroj su situacija iskazali snalažljivost, junaštvo. A kako i ne bi na one sada svima znane reči majora Gavrilovića: „Vojnici, junaci, Vrhovna komanda je izbrisala naš puk iz svog brojnog stanja. Naš puk je žrtvovan za čast otadžbine i Beograda! Vi nemate da se brinete za vaše živote.

Vaši životi više ne postoje! Zato napred u slavu za otadžbinu i Beograd!” Junaci odbrane Beograda jurišali su i zbog toga što su 6. oktobra 1915. godine doživeli najteže artiljerijsko bombardovanje pod komandom feldmaršala Makenzena, kada je ispaljeno oko 30.000 granata. Nikola Bura u „Ilustrovanoj hronologiji Beograda” (izdanje „Prometej”, Novi Sad, 2004, str. 74), opisuje da nakon ove ofanzive austrougarske vojske i posle sedmodnevnih borbi, krvavih juriša i borbi pod komandom majora Dragutina Gavrilovića i njegovih vojnika, Beograd pada. Beograd je potom ostao pod okupacijom tri godine – do 10. oktobra 1918. godine.

Svake godine posle Drugog svetskog rata kod predsednika grada Beograda nalazili su se preživeli koji su 1915. godine branili Beograd. Prisećali su se mnogih trenutaka iz te sudbonosne bitke: kako su trčećim korakom jurili na neprijatelja, prema železničkom nasipu „Ružica”, pored crkve Ružica na Kalemegdanu, odakle su Nemci pružali otpor. Ili kad je Druga četa Sremaca, trčećim korakom, kroz artiljerijsku vatru, Jevrejskom ulicom, jurila, prema Dunavu, gde je neprijatelj već bio prodro. Ili kad su, posle jednočasovne borbe, bombama, a najviše bajonetima, Nemci prebačeni preko nasipa i veliki broj njih pobijen ili zarobljen. U tim okršajima je više od 240 Sremaca teško ranjeno i nemali broj poginuo. Zato Žarko ističe da je u toj situaciji svako od vojnika bio značajna jedinka i svi u srcu sa istim ciljem: održati Beograd!

Prošao je Žarko Čukurov ratni put Srpske vojske, boreći se kroz Srbiju, povlačeći se preko Albanije i dalje u ratu.

Nosilac je „Albanske spomenice” i zbog toga su ga poštovale sve generacije Progara.