Čitanje memorijskog koda na pergamentu

I najnoviji radovi Jarmile Vešović potvrđuju tezu da je reč o umetnici čije se slikarsko odrastanje kao i formiranje stvaralačkog koda mogu povezati sa tačkama dodira istorijskog i savremenog – vizantijske i mediteranske kulture, modernističke strategije, uz eho Lubardinog izvornog energetskog zračenja. U ciklusu slika "Otelotvorenje" Jarmila Vešović nastoji da različite vremenske i prostorne matrice kontekstualizuje u vizuelne projekcije homogenog memorijskog zapisa. U ovom slikarskom konceptu fundus memorije zasniva se na metaforičnom, ali i realnom planu u kojem se u postavljenom metričkom sistemu određene likovne fraze, duhovno bliske enformelu, ponavljaju.

Pokušavajući da sačuva sopstveni stvaralački kredo u okviru ekspanzivnog sistema zapadne kulture, grada Pariza u kojem već dve decenije živi i stvara, nesreće koja je 1999. godine zadesila zemlju u kojoj je rođena i trenucima prelamanja milenijuma, Jarmila Vešović je zaklon (i/ili izlaz) potražila u amalgamu istorijske ostavštine. Naime, originalni manuskripti iz 16. i 17. veka, koje je otkrila u antikvarnici, dokumenta o imovnom stanju jedne porodice, poslužili su kao artefakta u transferu matičnog memorijskog koda. Reč je o uspostavljanju svojevrsnog slikarskog dijaloga u kojem je najupadljivija ideja o transpoziciji vremena; istorijska fakta prevode se u budućnost posredstvom savremenog umetničkog pamćenja. Sa velikom osetljivošću prema autentičnom rukopisnom predlošku na pergamentu, slikarka je intervenisala i poput alhemičara prilagođavala svoj rad koristeći staru tehniku i specijalne pigmente. U enigmatičnosti ortografije teksta i slojevima boje nastale su skice za slike velikih formata, a ovi palimsesti, kao idejna i vizuelna celina na izložbi, svojim plastičnim intervencijama i bogatom slikarskom teksturom provociraju materijalne i poetske slojeve dela. Poklanjajući veliku pažnju slikarskim postupcima, Jarmila Vešović ciklus "Otelotvorenje" realizuje na pergamentima iz 16. i 17. veka, zatim na zahvalnoj podlozi kakav je paus papir, a veliki formati slikani su na platnu, uz podlogu od kazeinskog veziva, kako se u drevna vremena pripremala preparatura, i slikarski kvalitet koji simulira zid fresko slikarstva, sa okernim, crvenim i plavim pigmentima. Uz akcente zlata, atmosfera izložbe i njen konceptualni karakter poprimaju svečani i tajanstven ton, koji je naglašen već i samim naslovom ove postavke.

Manuelnost i stvaralački proces kao afirmacija rada u materijalu, zarad autentičnosti govora likovnih elemenata, utemeljeni su u poetici dela Jarmile Vešović koja već treću deceniju, sa prepoznatljivim senzibilitetom, uprkos besu i buci svakodnevnih ometajućih faktora (posebno za žene umetnice), nastoji da sačuva sopstveni stvaralački integritet, kontinuitet i produkciju. Kontekst novih radova zasniva se na dokumentarnom, fragmentarnom, energiji, rafinmanu, kultivisanom oku, mističnom i ženskoj senzualnosti. O dubinama stvaralačkih poriva Jarmile Vešović neposredno govori i zbirka njenih pesama (publikovana 2001) čiji naslov "Broj tajnih sati" samo produbljuje tajanstvene šifre i mistične relacije u okviru postavljenog stvaralačkog sistema.