Godišnjica Petra Lubarde

Juče je JP PTT saobraćaja "Srbija" emitovala je vanrednu poštansku marku posvećenu obeležavanju 100 godina od rođenja Petra Lubarde. Marka je izašla na dan rođenja Petra Lubarde, 27. jula, sa nominalom od 20 dinara.

Petar Lubarda je rođen 1907. godine u Ljubotinu, omanjem selu pokraj Cetinja. Slikarske studije započeo je 1925. godine na Umetničkoj školi u Beogradu odakle se, godinu dana kasnije, seli u Pariz. U Parizu jedno vreme je studirao na Akademiji lepih umetnosti, a potom samostalno izučava slikarstvo po pariskim galerijama i muzejima, a povremeno učestvuje na grupnim izložbama. U Parizu je uglavnom boravio do 1936. godine. Te godine se vraća u Beograd, u kojem sa manjim prekidima živi do svoje smrti 1974. godine.

Sa svega 22 godine priredio je svoju prvu samostalnu izložbu, i to u Rimu. Ovim počinje afirmacija Petra Lubarde. Njegov izbor tema je naturalistički, u pitanju su gradski predeli, ljudi, predmeti, mrtva priroda, kao i crnogorski predeli, bez želje da se dopadne gledaocu. Na Petoj izložbi slikarskih i vajarskih dela jugoslovenskih umetnika 1933. godine jedan je od predvodnika jugoslovenskog modernizma. Na međunarodnoj izložbi u Parizu 1937. godine osvaja gran pri. Sredinom tridesetih počinje da se okreće portretima. Ovaj prvi period Lubardinog slikarstva završava se početkom Drugog svetskog rata kada je odveden u zarobljeništvo. Neke od karakterističnih slika iz prvog perioda su "Cvetni pejzaž" (1927), "Mrtva priroda" (1927), "Nosač" (1934) i "Mrtva priroda sa jagnjećom glavom" (1940). Drugi period u slikarstvu Petra Lubarde nastaje posle njegovog povratka iz zarobljeništva 1944. godine. Učestvovao je u organizaciji i formiranju prve Umetničke škole u Crnoj Gori, na kojoj je bio i jedan od njenih prvih predavača.

Njegova samostalna izložba u Galeriji ULUS 1951. godine predstavlja radikalan modernistički raskid sa socrealističkim stilom u umetnosti u tadašnjoj Jugoslaviji. U godinama koje slede Lubarda ostvaruje umetnički vrhunac, što potvrđuje samostalnim izložbama 1952. i 1954. godine u Parizu i 1955. godine u Londonu. Ove izložbe su dobile laskave ocene svetskih kritičara, a prestižne nagrade na bijenalima u Sao Paulu 1953. i dve godine kasnije u Tokiju samo su potvrdile uspešan prodor našeg slikara u svet. Uoči njegove samostalne izložbe u Rimu 1962. godine teoretičar i poznavalac moderne umetnosti, Đulio Argan, rekao je da je Lubarda najveći slikar svoje zemlje i jedan od najsenzibilnijih i najprefinjenijih slikara Evrope. Tokom studijskog boravka u Indiji 1963. godine priredio je samostalne izložbe u Nju Delhiju i Bombaju.

Motiv na marki je "Igra konja" iz 1960. godine i fotografija Petra Lubarde. Na koverti prvog dana prikazana je slika "Guslar" iz 1952. godine. Umetničku obradu marke uradila je mr Marina Kalezić, akademski slikar iz Beograda. Stručnu saradnju pružio je Miloš Šobajić iz Fonda "Lubarda", koji je posle nekoliko neuspelih pokušaja tek ove godine zvanično registrovan.