U čast jubileja PMF-a

U ponedeljak, 25. maja, Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici obeležiće važan jubilej – pedeset pet godina rada. U susret tom jubileju, Fakultet, kao jedan od začetnika visokog obrazovanja na Kosovu i Metohiji, izdao je značajnu monografiju – „Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici: 1960–2014”.

Delo je ugledalo svetlost dana prvenstveno zaslugom dekana prof. dr Dragomira Kićovića, glavnog urednika prof. dr Predraga Jakšića, ostalih članova uređivačkog odbora – prof. dr Feriza Adrovića, prof. dr Milene Lekić, prof. dr Gojka Savića, doc. dr Negovana Stamenkovića i prof. dr Novice Ristića, kao i nastavnika i saradnika Fakulteta. O kvalitetu i značaju monografije jasno govore i imena recenzenata – uglednih srpskih naučnika i univerzitetskih profesora – prof. emeritusa dr Stevana M. Stankovića, akademika Slobodana Remetića i prof. dr Branka Jovanovića.

Ova bogato opremljena knjiga, s velikim brojem reprezentativnih fotografija, uspešno nas, na 320 stranica A4 formata, vodi kroz istoriju Fakulteta – od osnivanja i razvoja, preko problema koje je srpski kadar imao i favorizovanja Albanaca, zatim ponovnog uspona, te progona i privremenih sedišta (Vranja, Vaspitno-popravnog doma u Kruševcu i Tehničke škole u Kosovskoj Mitrovici, u čijem se delu i danas nalazi), do moderno organizovane naučno-obrazovne ustanove sa šest odseka – za matematiku, fiziku, hemiju, biologiju, geografiju i informatiku. Iako suočeni s nedostatkom građe (dokumentacija Fakulteta ostala je u Prištini), autori su, u najvećoj meri, uspeli da rekonstruišu pedesetpetogodišnji život Fakulteta. Čitaoci se upoznaju s osnivanjem i razvojem Fakulteta, njegovom organizacijom, nastavnom delatnošću, biografijama i bibliografijama nastavnika i saradnika, naučnoistraživačkim radom, naučnim skupovima koje je Fakultet organizovao, izdavačkom delatnošću, saradnjom s drugim naučnim i obrazovnim institucijama, zasluženim priznanjima i životom studenata na Fakultetu. Navedena su imena svih studenata koji su diplomirali nakon progona iz Prištine (do kraja 2013. godine), kao i odbranjenih doktorskih disertacija – u ovom periodu diplomiralo je 1.299 studenata, a odbranjeno je osam magistarskih i 29 doktorskih disertacija.

Iako je prolazio kroz veoma teške periode i povremeno radio u gotovo nemogućim uslovima, Fakultet je uspeo da izgradi i bitno ojača nastavnički kadar – kada je osnovan, nije imao nijednog nastavnika u stalnom radnom odnosu, dok danas ima 12 redovnih profesora, 12 vanrednih, 27 docenata, 20 asistenata i četiri saradnika u nastavi. Nastavu na Fakultetu izvodili su i naši najugledniji naučnici, kao što su akademik Atanasije Urošević, prof. dr Tadija Pejović, akademik Siniša Stanković, akademik Dušan Kanazir, akademik Gradimir Milovanović i drugi.

Nezaobilazna je uloga Prirodno-matematičkog fakulteta, kao i celog Univerziteta u Prištini, na Kosovu i Metohiji, kako u širenju prosvete i kulture, tako i u ostajanju Srba na ovim prostorima. O tome, u uvodnoj reči, dekan Kićović kaže: „Od opstanka i stanja na Univerzitetu i svakom fakultetu pojedinačno, od njihovog kvalitetnog ukupnog funkcionisanja, u velikoj meri zavisi opstanak srpskog naroda na Kosovu i Metohiji. To nam je i dodatna obaveza kojoj moramo časno služiti!”

Nema sumnje da, i pored izuzetno velikih problema s kojima se susretao, Prirodno-matematički fakultet zauzima sve značajnije mesto u obrazovnom sistemu Republike Srbije i životu srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, a da ova monografija predstavlja bitan doprinos istoriji školstva u južnoj srpskoj pokrajini, ali i važno svedočanstvo budućim generacijama o progonu srpskog naroda i Univerziteta sa ovih prostora. Nadamo se da će Fakultet sledeći (šezdesetogodišnji) jubilej dočekati u svojoj zgradi u Prištini, ili, ukoliko to dotle još ne bude moguće, makar u boljim uslovima za rad i u sopstvenoj, namenski izgrađenoj zgradi.