Muzej piva otvoren u Sarajevu

Sarajevo – Možda nije očekivano da u većinski muslimanskoj zemlji prvo industrijsko postrojenje proizvodi alkoholno piće, ali baš to je bio slučaj sa Bosnom i Hercegovinom. Osnivanjem Sarajevske pivare 1864. godine počela je prva industrijska proizvodnja u BiH, koja je u to vreme još uvek bila deo Osmanlijskog carstva. Fabriku je osnovao bečki industrijalac Hajnrih Levi, a šira javnost od ovog meseca kroz muzejsku postavku pivare može da se upozna sa tim delom istorijskog i kulturnog nasleđa Sarajeva.

Ideja o otvaranju muzeja, jedinog tog tipa u BiH, postojala je još pre sukoba iz devedesetih godina prošlog veka, pa su čak bili prikupljeni i pojedini eksponati koji su u ratu uništeni. Od onoga što je ostalo, izložene su etikete, novinski oglasi u kojima je reklamirano pivo, deonice, promotivni kalendari poput onog iz 1924. godine sa označenim katoličkim i pravoslavnim praznicima, burad iz kojih je točeno, brojne nagrade i priznanja, serija boca u kojoj nedostaje specijalno izdanje posvećeno Zimskim olimpijskim igrama održanim u Sarajevu 1984. godine.

Ideja o otvaranju muzeja postojala je još pre sukoba iz devedesetih 

Pivo je najpre točeno iz buradi, a prve flaše zapremine 0,5 i 0,75 litara počele su da se koriste od 1880. godine. Uvožene su iz Češke i na njima nije bilo nikakve etikete već samo grb pivare. Prvi zlatni period fabrika starija od „Koka-Kole” imala je za vreme Austrougarske u kojoj je 1907. godine postala najveća pivara. Između dva svetska rata ovo pivo bilo je zvanično dvorsko piće na dvoru Karađorđevića. Koliko su se (ne)prilike u kojima se zemlja nalazila odražavale i na poslovanje, svedoči bure iz 1943. godine sa znakom ustaške Nezavisne države Hrvatske. Najviše se, naravno, proizvodilo u vreme socijalističke Jugoslavije. Izložene etikete svedoče o izvozu na italijansko tržište. Uoči raspada SFRJ, Sarajevska pivara bila je po obimu proizvodnje među četiri najveće u tadašnjoj državi.

Izložene su etikete, novinski oglasi u kojima je reklamirano pivo

Uprkos ratovima, promenama država i vladara, fabrika nikada nije prestajala da radi. Zahvaljujući tome što ima sopstveni izvor vode (sa planine Trebević), za vreme opsade Sarajeva od 1992. do 1995. godine, bila je jedini izvor snabdevanja pijaćom vodom za one koji su to vreme proveli u gradu. Proizvodnja je tada bila u drugom planu, pa su kapaciteti bili uposleni sa svega tri odsto.

Zgrada pivare, arhitektonska mešavina orijentalnog i evropskog stila, prostire se na 1.700 kvadratnih metara i zaštićena je kao spomenik kulture. Danas iz njenih pogona, osim piva, izlaze i flaširana voda i bezalkoholna osvežavajuća pića.

A. Marinković