Nadahnjujuća, utešna i dirljiva drama

Nastala prema dvočinskoj drami savremenog ruskog autora Ivana Viripaeva, čiji su raniji komadi „Kiseonik” i „Život broj dva” sa uspehom igrani na našim scenama, radnja predstave „Pijani” dešava se tokom jedne noći, iscepkano i isprepleteno. Akteri pripadaju različitim grupama likova, i svi su pijani zbog posebnih okolnosti (svadba, godišnjica smrti, momačko veče). Tekst Viripaeva je nadahnjujući, esejistička je i tamno komična drama o nesigurnostima ljudskog položaja na ovom svetu, egzistencijalistička je i apsurdna, teološka i ironična, apokaliptična i utešna, razgaljujuće smešna i dirljiva. Viripaev prepametno raskopava teme suštine života, vere u Boga, puteva nalaženja smisla u ljubavi, ali i probleme beznadežne izgubljenosti generacije tridesetogodišnjaka, opšte društvene bezosećajnosti koja izaziva dubinske lomove.

Režija Borisa Liješevića je postojano, iskreno, jednostavno i tačno uspela da predstavi značenjsko-osećajnu složenost drame, građenje smisla i njegovo neprestano urušavanje kroz sopstveno ironično preispitivanje. Na Liješevićevoj sceni, ovaj put fiktivno-dramskoj, nakon niza njegovih autorskih dokumentarističkih projekata („Čekaonica”, „Plodni dani”, „Povodom galeba”, „Očevi su gradili”, „Peti park”), demistifikuju se laži, ali i jednoznačnosti. Ništa nije onako kako izgleda, sve je igra, privremena uloga u ritualima života. Aktualizuje se poroznost značenja, trošnost ideja, odbija se uljuljkivanje u pojednostavljenosti smisla, podstiče se stvaralačko mišljenje.

To se rediteljski postiglo finim sredstvima komične začudnosti, na primer čestim vrtenjem radnje oko mobilnog ve-cea, plastičnog „Toi toi”-a koji se mrda po pozornici. Iz njega likovi ispadaju plačući, ili u njega beže da nađu utočište od bola, da se saberu i sastave. Scenski prostor je fleksibilan, predstavlja mesto odvijanja različitih prizora, đubrište civilizacije, razvaline neodređenog zapadnoevropskog grada, obložene reklamama za Koka-kolu, osvetljene neonskim svetlima i žmirkajućim semaforima, i prelivene sumorno usamljeničkim zvucima  (scenografija Aleksandar Denić, kostim Maja Mirković, muzika Aleksandar Kostić).

Igra ansambla Ateljea 212 je upadljivo kolektivna, iako je i individualna u isto vreme. Glumci nastupaju kao da su delovi jednog (pijanog) tela. Svi likovi na sceni su pijani kao letve, teturaju se, gegaju, vukljaju, zapliću jezikom, krive se i krevelje, kidaju i nestaju. Svetozar Cvetković je bankar Gustav koji je u pijanstvu lakoveran, ali i paranoičan, Dara Džokić je njegova supruga Lora, nepokolebljivo se bori za njega, u rivalstvu sa takođe emotivno izranjavanom Martom (Marta Bjelica) na koju slučajno natrčavaju. Nenad Ćirić igra bankara Karla, nevernog supruga kojeg bolno verna žena Linda (Branka Šelić) bezgranično voli.

Jelena Petrović je prostitutka Roza koju kupi grupa mlađih pijanaca sa momačke večeri Maksa, menadžera banke (Dejan Dedić), da im upotpuni bahanalije. Pored Maksa, u tom društvu su Matijas, menadžer reklamne agencije (Branislav Trifunović) koji nezadrživo vapi za mesom u vegetarijanskom restoranu, Gabrijel (Strahinja Blažić) koji razrogačenih očiju urla o važnosti ljubavi i Rudolf, još jedan PR menadžer, isto izmoren, bauljav (Vuk Jovanović). Svi oni su dezorijentisani i neodlučni, nesigurni u vezi sa svojim životnim izborima.

Maks se tako veče pred svoje venčanje očajnički spaja sa manekenkom Laurom (Jelena Đokić), takođe razbijenom alkoholom, jer se njen bivši momak Lorens (Bojan Žirović) oženio sa njenom najboljom drugaricom Magdom (Isidora Minić), ništa manje dotučenom i ucviljenom. Ovo kolektivno, snažno glumačko telo upotpunjuje i Nebojša Ilić kao samouvereno našljemani Mark, direktor međunarodnog filmskog festivala.

Pijanstvo ovih likova je maglovito stanje (samo)spoznaje, karnevalsko vreme u kojem je sve moguće, bez ograničenja, prostor slobode i otkrića da je ljubav sve. Ona se izjednačava sa istinom, sa čistim smislom života. Ljubav prodire i nadire kroz pukotine alkoholne obezglavljenosti aktera, kroz maglu njihove besvesti, kao sama suština sveta, kao prvi i poslednji razlog postojanja.