Srbima genetski najsličniji Makedonci

Mapa objavljena na jednom evropskom sajtu, da privuče ljubitelje genetike i proučavanja porekla, poslužila je stanovnicima Balkana za nove rasprave ko je posrbljen a ko pokatoličen i da li su nam po sastavu DNK bliži Turci ili Rusi.

Podaci su objavljeni na sajtu „Eupedije”, koja se predstavlja kao evropska „Vikipedija” i teži da olakša posetiocima upoznavanje sa istorijom, lingvistikom i genetikom Starog kontinenta. Jasno je naznačeno da podatke ne treba uzimati kao čvrste dokaze, već kako je često slučaj u nauci, kao model napravljen na osnovu trenutnih saznanja i razumevanja autora. Tamo gde genetika nije dala nepobitne odgovore, ponuđena je najlogičnija hipoteza na osnovu arheoloških, istorijskih i lingvističkih dokaza.

Kao izvor podataka navedena su genetska istraživanja na naučnim institutima širom sveta, među njima i jedno obavljeno u Beogradu na 104 pripadnika srpske nacije 2012. godine.

Istraživanja su bazirana na proučavanju haplogrupa u humanoj genetici. To su grupe koje imaju zajedničko poreklo i mogu da budu jedan od načina na koji može da se posmatra genetski sastav neke populacije. U ovom slučaju analizirane su one koje se baziraju na DNK ipsilon hromozoma, koji se prenosi s očeva na sinove.

Iz tabele proizlazi da u genetskom sastavu Srba ima najviše slovenskih gena (33 odsto južnoslovenskih i 16 odsto ruskih), zatim grčko-balkanskih, bliskoistočnih (18 odsto), 8,5 odsto germansko-nordijskih i isto toliko tipa koji se opisuje kao grčko-romanski, anadolijski, mesopotamski. U manjoj meri su zastupljeni egipatski, kavkaski, hunski i uralo-finski.

Hrvatski portal preneo je podatke u tekstu „Nacionalizmi su mit: nema velikih genetskih razlika na Balkanu”. Novinar je zaključio da se iz ove perspektive Bošnjaci, Slovenci, Srbi i Hrvati ne razlikuju mnogo. Međutim, čitaoci su mu zamerili da nije dobro protumačio brojeve i da je jedva dočekao da opet propagira jugoslovenstvo.

Prema podacima iz tabele „Eupedije”, zaključak je da Hrvati imaju ukupno više slovenskih gena nego Srbi, (61 prema 49 odsto), manje grčko-balkanskih i anadolijskih i više keltskih, baskijskih i saksonskih. I kod Slovenaca su više nego kod nas zastupljeni ruski i južnoslovenski geni (ukupno 58 odsto) i imaju više keltsko-baskijskog „materijala”, a manje grčko-romanskog i bliskoističnog.

Po ovoj računici, najviše slovenskih haplogrupa imaju Bošnjaci, ukupno čak 72 odsto, a bosanski Srbi tek 44,5 odsto. Kod prekodrinskih Srba, koji su kao i Bošnjaci i bosanski Hrvati analizirani na manjem uzorku od 100 osoba, više od petine gena su grčko-balkanski, uz 8,5 odsto anadolijskih.

Hrvatski „Indeks” izdvaja i sledeće zanimljivosti: Finska odudara od drugih nordijskih zemalja; Britansko ostrvo ima više zajedničkog sa stanovnicima Francuske, Španije i Portugalije nego sa stanovnicima skandinavskih zemalja; Finska deli slično poreklo sa baltičkim zemljama, ali njene DNK grupe su dosta različite od grupa ostalih nordijskih zemalja; uprkos tome što obe zemlje spadaju u nemačko govorno područje – Austrija i Nemačka imaju veoma različite DNK grupe. S druge strane, Austrija i Mađarska izgledaju vrlo slično u vezi sa tim.

Pisci komentara na sajtu nastavili su da međusobno prebrojavaju krvna zrnca na Balkanu i tumače rezultate. Jedan je napisao da mu se čini da je nauka potvrdila stav Srba da su i Hrvati i Slovenci i Bošnjaci samo „odmetnuta plemena Srba”, ali su ga ostali ućutkali kao „srpskog bota”. Za mnoge komentatore na hrvatskom portalu mapa je dokaz da su Srbi genetski većinom Turci, što tumače kao posledicu 500 godina turske ljubavi prema Srbiji.

Istok Pavlović, stručnjak za internet i kolumnista našeg lista, izvukao je drugačije zaključke:

„Čuveni mit: mi smo svi crni, da nam je to od 500 godina pod Turcima, zapravo nema veze sa životom. Srpski i turski geni su veoma različiti”, napisao je Pavlović na svom fejsbuk profilu.

On je uporedio podatke i došao do zaključka da su Srbi genetski najpodudarniji sa Makedoncima (96 odsto), Grcima (66 odsto), Mađarima (65 odsto) Ukrajincima (62 odsto) i Rumunima (61 odsto).

Sve ove podatke možda ipak treba uzeti sa rezervom, jer se na tabeli nalazi i Kosovo, sa genetskim sastavom stanovništva koji se potpuno razlikuje i od albanskog i od srpskog.