​Bečki Ringštrase na izložbi u Pančevu

Pančevo – Kada je car Franja Josif 1. maja 1865. godine svečano otvorio najpoznatiji bulevar u Beču prstenastog oblika, Ringštrase, verovatno je imao na umu da će jednog dana postati žila kucavica prestonog grada. Danas je to jedna od najlepših, ali i najneobičnijih ulica na svetu, gradska kružnica ispunjena monumentalnim zdanjima podignutim u zlatno doba istoricizma 19. veka – vremena arhitekture avanturističke raznovrsnosti.

 Od trenutka kada je Beč rešio da slavi rođendan svog čuvenog bulevara, priča o njemu putuje zahvaljujući izložbi „150 godina postojanja ulice Ringštrase – od početka građevinskih radova do današnjeg dana” u organizaciji Austrijskog kulturnog foruma, a nedavno je otvorena i u Istorijskom arhivu Pančeva.

Sa starih fotografija, planova i iz pratećeg teksta, koje su priredili stručnjaci bečkog Nacionalnog muzeja, može se saznati da se duž 5,2 kilometra zakrivljene ulice široke 57 metara ređaju parkovi, spomenici, a pre svega velelepna zdanja najznačajnijih institucija Austrije. Tu su Parlament i Gradska većnica u flamanskoj gotici i neorenesansna zdanja Državne opere, Bečkog univerziteta, Muzeja istorije umetnosti i Prirodnjačkog muzeja i Opservatorija, koje ne samo što su riznice umetničkih i blaga prirode, već su i pravi biseri svoje epohe, po kojima se Beč prepoznaje.

– Ringštrase je verovatno najpoznatija ulica Beča i okružuje njegov centar. Tokom istorije, njeni delovi su promenjeni, neki i uništeni tokom Drugog svetskog rata, istovremeno izgrađene su nove zgrade, a pojedine, poput Parlamenta, renovirane. Naša želja je da ova izložba proputuje Srbijom, kako bi se posetioci upoznali sa istorijom, ali i otišli u Beč i videli Ringštrase – rekao je na otvaranju izložbe dr Johanes Iršik, direktor Austrijskog kulturnog foruma u Beogradu.

 U kolektivnom osećanju bečki Ring je za Austrijance više od raskošne ulice. Smatraju je epicentrom svoje države, ali i evropske civilizacije iz zlatnog perioda monarhije, kada je njihov najznačajniji vladar okupio veliki broj urbanista, arhitekata i umetnika, a bio im je i mecena. Upravo ova dokumentarna postavka predstavlja njihove ideje i napore u pedesetogodišnjoj izgradnji jednog od najvećih urbanističkih projekata na svetu, koji je zauvek promenio ekonomski i duhovni život austrijske prestonice.

Kada je car Franja Josif naložio početak ovog glomaznog projekta završenog tek 1913. godine, na mestu srednjovekovnih zidina koje su okruživale i štitile grad, plemićke i ugledne i bogate građanske porodice požurile su da duž trase bulevara podignu svoje raskošne palate po novoj modi. Sada je Ringštrase živi centar, otvoren za sve. Upravu tu je i pulsirajuća saobraćajnica, kojom se odvija Bečki maraton, potes oko Dunavskog kanala je sastajalište mlade urbane scene, a jedna od najlepših ulica današnjice, stecište je turista iz čitavog sveta.

– Nema dobrog i lepog grada ako ga država ne napravi. Upravo to se desilo Beču, a mi Pančevci takođe smo bili deo sličnog „štimunga”, na svoj specifičan način, prateći tok našeg dela Tamiša. I mi danas imamo svoj „prsten”, obilaznicu oko grada, ali je treba zatvoriti kako bi urbanistički zaokružili grad, baš kao što su to učinile Bečlije – kaže za „Politiku”, povodom izložbe Milan Jakšić, direktor Istorijskog arhiva Pančevo.