Počast stradalim Romima u Drugom svetskom ratu

Jabuka kod Pančeva – Međunarodni dan sećanja na Rome stradale u Drugom svetskom ratu obeležen je državnom komemorativnom svečanošću u Spomen-kompleksu „Stratište” nedaleko od sela Jabuka kod Pančeva, mestu na kojem je streljano i sahranjeno oko 12.000 Roma, Srba i Jevreja, žrtava nacističkog terora.

Vence na spomenik „Brazde” položili su i počast žrtvama odali predstavnici Vlade Republike Srbije, Vojske Srbije, grada Pančeva, Nacionalnog saveta romske nacionalne manjine, Kancelarije za ljudska i manjinska prava, diplomatskog kora, misije OEBS-a, potomci žrtava, udruženja i građani. 

Svake godine obeležava se 16. decembar kao sećanje na 1942. godinu i naredbu zloglasnog Hajnriha Himlera za sistematsko upućivanje Roma u koncentracione logore radi njihove likvidacije.

Od 29. januara 1943. godine počelo je deportovanje Roma iz svih evropskih zemalja pod nacističkom okupacijom u logor smrti Aušvic – Birkenau u Poljskoj i trajalo je sve do jula 1944. godine. Zatočeni, mučeni i ubijani Romi poticali su sa teritorije Nemačke i okupiranih država poput Austrije, Čehoslovačke, Poljske, Francuske, Jugoslavije, Belgije, ali i sa područja Norveške, Španije i okupiranog dela Sovjetskog Saveza. Kao posledica organizovanog pogroma, u okviru logora smrti Aušvic – Birkenau, do 2. avgusta 1944. godine funkcionisao je podlogor samo za Rome – Cigeunerlager, u kom je zatočeno više od 23.000 njih, od kojih je oko 20.000 likvidirano.