Dron će proveriti dužnike po Čačku

Čačak – Dužnost komunalnog nastojnika u Čačku, nije baš reč o danu ali za neku godinu sigurno, obavljaće vazdušna kamera, bez pilota. Dakle, dron će snimiti i zgrade i parcele, u milimetar izmeriti površinu i sve to smestiti u glavno skladište podataka, gradski računar.

Baš taj dron bio je donet onomad u malu dvoranu ovdašnjeg hotela „Beograd”, na savetovanje o informacionim tehnologijama, priređeno povodom 608 godina od najstarijeg sačuvanog pomena Čačka. Nije mu, međutim, omogućeno da poleti, jer se zbog malog prostora i razređenog vazduha strahovalo da će pobesneti, odnosno uteći kontroli navigatora.

– Smisao tog skupa prati nameru Gradske uprave da po određenoj metodologiji obrazuje jedinstvenu ličnu kartu koja bi sadržala prepoznatljive oznake svakog građanina, korisnika usluga. Taj komunalni broj imali bi u svojim računarima svi davaoci usluga u gradu, a naum je da se ova tehnologija proširi na čitavu Srbiju. Nijedan od naših gradova, osim delom Beograda za usluge „Infostana”, nije stigao do ove tačke – kaže za „Politiku” Ljubomir Sikora, direktor JKP „Komunalac” u Čačku.

Dva javna preduzeća iz grada na Zapadnoj Moravi prihvatila su ovaj izazov, JKP „Komunalac” i JKP „Čačak”. Prvo svojim uslugama pokriva skoro čitavo socijalno stanovanje (oko 8.000 korisnika), a drugo sakupljanje i transport komunalnog otpada za oko 24.500 korisnika. Po toj logici „Komunalac” bi u svojoj bazi podataka morao da ima sve korisnike usluga „Čačka”.

Međutim, na slučajnom uzorku nekoliko zgrada u centru Čačka utvrđena su velika neslaganja, odnosno da je neuporedivo više korisnika usluga grejanja nego odnošenja smeća. Zašto?

– Jedan od razloga je što grejanje može da se isključi a iznošenje smeća čak i ne sme. Drugi je nemar vlasnika iako ih odluka o komunalnom redu i opštem uređenju obavezuje da sve promene, adrese, stanodavca ili vlasnika prijave u roku od osam dana. Treći je lenjost komunalne policije ili inspekcije. Tako „Komunalac”, u ovom odnosu snaga, troši veliki novac zbog toga što brojni stanovnici iz okoline smeće dovoze u grad i odlažu u zajedničke kontejnere u krugu višespratnica – ističe Sikora.

Tako u ovom, kao i svim srpskim gradovima uostalom, bog otac ne može da pohvata ko sve i šta ne plaća, pa dužnici decenijama žive na teret sugrađana koji svakog prvog u mesecu uredno idu na blagajne komunalnih preduzeća.

Jedno istraživanje mr Zorana Jevremovića sa ovdašnjeg Fakulteta tehničkih nauka svedoči o tome.

Poređenje podataka obavljeno je po površini objekata zato što se iznošenje komunalnog otpada trenutno naplaćuje po izgrađenoj površini. U razmatranje su uzete površine koje ima JKP „Komunalac” u svojoj bazi prijavljenoj od strane korisnika, i ta površina upoređena je sa podacima koji se mogu naći u katastru nepokretnosti, kao i površinom dobijenom merenjem na orto-foto snimku iz 2008. godine. Obrađena su 752 snimljena objekta na području Čačka i pri tome se došlo do sledećih podataka: „Komunalac” 38.739, katastar 48.476,90, orto-foto 126.175,70, razlika – 87.436,70 kvadrata. Ako se uzme da je cena iznošenja komunalnog otpada šest dinara po kvadratu, izgubljena razlika iznosi 6.295.442,40 dinara godišnje.

Poređenjem baza podataka korisnika usluga JKP Čačak i JKP „Komunalac” u dve ulice u središtu grada došlo se do ovih rezultata: Balkanska br. 6–24 – JKP „Čačak” 186 prijavljenih korisnika a „Komunalac” 36; Ulica Devet Jugovića: 11–23 – „Čačak” 71, „Komunalac” 30. Ako je prosečna površina stana 45 kvadrata, gubitak „Komunalca” samo za te dve adrese iznosi 231.840 dinara godišnje.

Zato će, eto, komunalci iz gubitničkog tabora krenuti u nabavku dronova:

– Zamisao o uvođenju tih letelica radi snimanja pošla je od činjenice da su dronovi jedna od najbrže rastućih tehnologija sveta, da će 2050. godine na planeti živeti između devet i deset milijardi stanovnika a potrebe za hranom biti bar 70 odsto veće nego danas. Mi smo spojili te tri činjenice, sastavili projekat, okupili stručnu ekipu i na osnovu toga dobili novac od Evropske komisije, kroz program „Fruktals”. Zatim smo napravili softver „agrisens” za izučavanje snimaka dronova sa poljoprivrednih površina koji se danas koristi u 30 država, na više od 300 tačaka – kaže Vladan Dabović, predstavnik „Logita” iz Beograda.

Stub čitavog posla jeste Fakultet tehničkih nauka u Čačku:

– Mi smo pre nekoliko godina uspostavili saradnju sa dve, u svetu vodeće kompanije iz oblasti informacionih tehnologija, „Orkl” koja se bavi bazom podataka, i „Intergraf” za informacione sisteme. Tada je naš fakultet osnovao razvojne laboratorije u kojima za potrebe ovih društava razvija i ispituje delove i čitave sisteme, obučava njihove klijente i partnerske kompanije, kroz inženjering i terenski rad – kaže za „Politiku” mr Nataša Cvijović sa FTN u Čačku.