Drugo lice Marije Terezije

– Mi smo u Srbiji, pa čak i u Evropi, poznati po svojim kulturnim manifestacijama i izdavaštvu koje neguje multikulturalnost istorijskog, a i savremenog Banata u kome živi oko 26 naroda i etničkih grupa. Izdavanje knjiga na raznim jezicima doprinelo je da ostvarimo saradnju sa više evropskih institucija kulture – naglašava direktor BKC Radovan Vlahović i navodi da je tako ostvaren i kontakt s Međunarodnom ustanovom kulture za decu „Bibijana” iz Bratislave. Ove godine je „Bibijanina” izložba ilustracija u okviru projekta Ministarstva kulture „Gradovi u fokusu” gostovala u Novom Miloševu. Nju je otvorila ambasadorka Slovačke u Srbiji Dagmar Repčekova.

Tom prilikom ambasadorka je predložila da se obeleži, kao i u mnogim gradovima u Evropi, 300 godišnjica od rođenja Marije Terezije i ponudila da ambasada donese izložbu iz Bratislave čija je tema krunisanje velike reformatorke.

– Inicijativu smo sa zadovoljstvom prihvatili a stigla je i podrška prvih ljudi opštine Novi Bečej i MZ Novo Miloševo. Aktivno nam se pridružio i Dragan Rauški, osnivač novomiloševačkog muzeja „Kotarka” koji je za tu priliku pripremio posebne izložbe posvećene Mariji Tereziji – kaže Radovan Vlahović i naglašava da su sva događanja kojima su prisustvovali i čelnici i kulturni poslenici opštine Novi Bečej i AP Vojvodine izuzetno uspela.

On objašnjava kako su se kao organizatori pripremajući ovu manifestaciju, susreli sa nedovoljnim poznavanjem i socrealističkim poimanjem reformi koje je uvela Marija Terezija i koristi koji je imao ovdašnji srpski narod. Pored već uvreženih ocena, Vlahović naglašava da je srpski narod na ovom prostoru ratujući za caricu po Evropi izvojevao privilegiju da može da formira Velikokikindski distrikt (1774–1876).

– Reč je o svojevrsnoj lokalnoj samoupravi Srba u ondašnjoj Austrougarskoj gde su žitelji dištrikta, uglavnom Srbi militari i graničari, bili u prilici da uživaju građanske slobode i autonomiju čak 15 godina pre francuske buržoaske revolucije. Za to vreme naselja koja su bila u distriktu su se ubrzano razvijala, a porodicama je davana zemlja za obrađivanje koja se zvala sesija, tako da su u zavisnosti od broja članova domaćinstava Srbi dobijali velike sesije što je iznosilo 32 jutra zemlje i male sesije što je iznosilo 16 jutara zemlje. Za tu zemlju i za te privilegije Srbi iz distrikta su davali po jednog vojnika i išli da ratuju za caricu po čitavoj Evropi. Za razliku od drugih mesta u Banatu i Vojvodini gde je važio feudalni društveni poredak u kome su oni bili sluge kod ugarskih plemića i grofova, Srbi iz Velikokikindskog distrikta su bili „svoji na svome” i sami su birali svoje knezove, a takođe i svoje crkveno prosvetne odbore koji su, po naređenju Marije Terezije, pored ostalog, vodili računa i o obaveznom školovanju dece – kaže Radovan Vlahović.