Jahači na kraju sveta

Mongolija je zemlja lovišta i oružja. Tu dolaze lovci iz svih krajeva sveta da za male pare krenu u hajku na medvede ili divlje veprove. Prvo, po običaju, svrate do neke prodavnice oružja u Ulan Batoru i – kupe lovačku pušku.

U prestonici Ulan Batoru (crvenom heroju) preovlađuju siva i bela boja, boje betonskih petospratnica i jurti (ili gerova, kako kažu Mongoli), tradicionalnih okruglih šatora. Razrovanim ulicama brekću olupane „volge” i sovjetski motocikli iz pedesetih, pretičući najnovije modele japanskih limuzina i konje u lakom kasu.

U Ulan Batoru je sve na prodaju: kašmir, zlato, lovački psi... U bescenje. „Sveopšta rasprodaja”, piše na ulazu u veliku uličnu pijacu, nedaleko od glavnog gradskog trga Sukbatar. Ovaj natpis na tri jezika (mongolskom, ruskom i engleskom) privlači reku kupaca, uglavnom novokomponovanih mongolskih parajlija.

U centru mongolske prestonice dominira trg Sukbatar, minijaturna kopija pekinškog Tjenanmena. Na Sukbataru se tradicionalno najavljuje najveći mongolski festival Nadam koji ceo Ulan Bator pretvara u šareni i bučni karneval u kojem dominiraju tri najpopularnija mongolska sporta: jahanje, rvanje i streličarstvo.

Mongoli vole da kažu da su rođeni na konjima. Prvo nauče da jašu, pa tek onda da hodaju. Još od vremena Džingis-kana, koji je sa hordama konjanika osvajao svet, plemeniti i elegantni galoperi za Mongole predstavljaju svetinju.

U Mongoliji ima više konja (tri miliona) nego ljudi, mada se obično kaže „jedan Mongol – jedan konj”. Dobar trkač košta najmanje 5.000 dolara. Na velikim mongolskim takmičenjima džokeji su isključivo – deca, od šest do devet godina. Stariji mogu samo da navijaju i da se klade u grumen zlata. Tako nalažu pravila.

Ulan Bator nostalgično pulsira u stilu Džingis kana, zloglasnog vojskovođe i genijalnog osvajača iz 13. veka. Najlepši hotel, najpopularniji bar, najbolja votka i najukusnije pivo nose naziv „džingis”.

Njegovo ime Mongoli izgovaraju sa ponosom, dok legenda o velikom osvajaču traje već osam vekova. Ujediniteljski car, kako ga zovu, imao je vojsku od 250.000 konjanika, naoružanih kopljima sa kukom, dugačkim noževima, lukovima i strelama. Svi su nosili zaštitne kape, kožne oklope (očvrsle od konjskog urina) i štitove.

Najveći osvajač u istoriji ratovanja stvorio je ogromno carstvo od Žutog do Crnog mora. Njegov unuk Kublaj kan, koji se proglasio za kineskog cara, proširio je imperiju koja se u jednom trenutku prostirala od Kine do današnje Mađarske.

Rođen 1162. godine, Džingis kan je imao samo devet godina kada su mu Tatari ubili oca, plemenskog vođu. Umro je 1227. godine, u vreme opsade Tajguta, od zadobijenih rana, na konju.

Rođen na konju i umro na konju, kažu Mongoli.