Evropska zaštita prirode

Spomenik prirode Slapovi Sopotnice

Slapovi Sopotnice nalaze se u jugozapadnoj Srbiji, u ataru istoimenog sela nadomak Prijepolja, na zapadnim padinama planine Jadovnik. U izvorišnom delu rečice Sopotnice, na dužini od oko 500 m, nataložene su moćne naslage bigra u vidu zaravnjenih lepezastih terasa. One su raspoređene u šest nivoa, a međusobno su odvojene odsecima različitog nagiba i visine. Između prve, najniže, i druge terase, nalazi se i najveći, 20 metara visok, vodopad. Slapovi Sopotnice smatraju se vodom najbogatijim u Srbiji.

Vlada Republike Srbije je na osnovu Studije zaštite koju je izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije 2005. godine, donela Uredbu i proglasila Spomenik prirode Slapovi Sopotnice zaštićenim prirodnim dobrom prve kategorije, od izuzetnog značaja.

Dr Sava Simić, Zavod za zaštitu prirode Srbije

Spomenik prirode Cerjanska pećina

Spomenik prirode Cerjanska pećina nalazi se u okolini Niša u istočnoj Srbiji. Cerjanska pećina je složeni podzemni karstni sistem razvijen duž kanala u više nivoa, sa raznovrsnim pećinskim nakitom i složenim diverzitetom pećinske faune. Posebnu vrednost pećine čine retki pećinski ukrasi – heliktiti koji se, suprotno fizičkim zakonima i Zemljinoj teži, formiraju i pružaju u svim pravcima usled uticaja specifičnih procesa kristalizacije. Novim otkrićima u Spomeniku prirode Cerjanska pećina utvrđena je povezanost pećine sa Kravljanskom jamom. Sa novootkrivenim kanalima dužina sistema Cerjanske pećine iznosi 7.149 m, što je čini drugom najdužom pećinom u Srbiji.

Vlada Republike Srbije je na osnovu Studije zaštite Zavoda za zaštitu prirode Srbije 1998. godine donela Uredbu o zaštiti Spomenika prirode Cerjanska pećina čime je pećina zaštićena kao prirodno dobro prve kategorije od izuzetnog značaja.

Dr Dragan Nešić, Zavod za zaštitu prirode Srbije
Umetnička obrada: Miroslav Nikolić