Od Panonskog ustanka do odlaska Turaka
Pančevo – Zemunica s ognjištem, trapovi, radionica, kuhinja sa zemljanom peći, dobro očuvano pokućstvo, zdele i lonci, koštane perle i staklene narukvice, oruđe i oružje, ostaci kultura od praistorije do kraja 18. veka – multimedijalna izložba „Čurug na udaru imperija” zauzela je čitavo prizemlje pančevačkog Narodnog muzeja.
Sve izloženo knjiga je iz zemlje čije stranice, sloj po sloj dve decenije otkriva arheološka ekspedicija tokom isto toliko dugog projekta Muzeja Vojvodine. Slojevi lokaliteta Stari vinogradi između današnjeg Čuruga i Žablja svedoče tako o životu stanovnika provincije koju su Rimljani prozvali Panonijom. Istražena su dva hektara mnogo šireg prostora na kom su se smenjivali Panonci, Kelti, Sarmatska plemena, Limiganati, Mađari, Germani, Goti i Gipidi koji su oterali Hune, sve do naseljavanja Slovena i Srba na ovaj teren, a najviše se ratovalo u borbi za dominaciju imperija od Rimske, Vizantijske do Turske.
„Ispratili smo četiri procesa. Prvi, vreme krvavog Paks Romana, pokoravanje Panonaca, to jest širenje Rimske imperije na prelasku iz stare u novu eru i Ilirski ustanak najveći posle Punskih ratova. Drugi prati naselja iz kasnog rimskog perioda, kraja imperije i sedelačka naselja, sukobe robova i slobodnih Sarmata i Limiganata i najezdu Huna. Dolazak Mađara obeležava treću epohu. Krajem 9. veka, oni zatiču utvrđenja već oformljenih slovenskih kneževina, okupiraju te teritorije i nastaje njihova država u suživotu sa Slovenima. Četvrti proces je kraj turske vladavine i život srpskih naselja zemunica s početak 18. veka”, priča za „Politiku”, arheolog Stanko Trifunović, autor izložbe, dodajući da je njeno gostovanje u Pančevu i prvo nakon premijere u Novom Sadu.
Postavka je koncipirana u dva segmenta – jedan hronološki prati ove četiri velike epohe, dok drugi kroz deset tema svakodnevnog života, arheološkim materijalom ilustruje kako se u najranija vremena trgovalo, bavilo raznim zanatima i obrađivala zemlja, a posetilac sagledao i shvatio svakodnevicu ljudi koji su živeli na tim prostorima. Namenjena je publici koja bi najviše želela da se vrati u prošlost, dodaje Trifunović, pre svega ljudima koji nisu arheolozi, te su pred Pančevcima replike isečaka objekata u razmeri jedan kroz jedan u prirodnim materijalima, uz dodatne ilustracije i za svaku epohu, sitniji arheološki materijal.
Za dvadeset godina projekta istražena je teritorija duž obale nekadašnjeg širokog ritskog pojasa uz Tisu veća od dva hektara i oko 1.000 objekata, a pretpostavlja se da se lokalitet prostire na oko stotinak hektara, što ovu arheološku ekspediciju svrstava u jednu od najvećih u Srbiji u poslednjih pola veka. U njoj je učestvovalo više od 200 arheologa i studenata arheologije, tako da je postala i neka vrsta neformalne arheološke škole u kojoj su studenti sticali znanja, koja su primenjivali na drugim nalazištima. Kroz istraživanja ogromnog kompleksa ove arheološke destinacije na mapi srednjeg Podunavlja došlo se i do ideje stvaranja muzeja na otvorenom – arheološkog parka Čurug.
„To je jedan novi korak i budućnost arheologije Vojvodine, pa i Srbije, jer arheologiji treba novi impuls i podsticaj, a treba je i više približiti ljudima. Trenutno su Muzej Vojvodine, lokalna zajednica i pokrajinski Zavod za zaštitu spomenika kulture u dogovoru oko takve realizacije plasmana arheoloških rezultata sa nalazišta Čurug”, kaže Trifunović.
Подели ову вест
Komentar uspešno dodat!
Vaš komentar će biti vidljiv čim ga administrator odobri.
