O srpskoj leksikografiji i Vukovom Rječniku
Na Filološkom fakultetu u Beogradu od danas pa do 27. avgusta, u organizaciji Međunarodnog komiteta slavista i Saveza slavističkih društava Srbije, traje 16. Međunarodni kongres slavista, a tim povodom večerašnji termin od 19 sati rezervisan je za otvaranje jedne izložbe. Pod naslovom „Srpska leksikografija od Vuka do danas” postavka u Galeriji nauke i tehnike SANU predstavlja brojne artefakte koji su u vezi sa dvestagodišnjicom Vukovog Rječnika, jednom od specijalnih tema skupa, i razvojem srpske leksikografije u 19, 20. i 21. veku. Reč je o spoju nauke i umetnosti, naučnih činjenica i prefinjene estetike, plodu saradnje prof. dr Rajne Dragićević i dr Nenada Ivanovića i arhitekte Ozarije Marković Lašić i grafičkog dizajnera Nebojše Vasiljevića.
Prema rečima Rajne Dragićević, jedan od ciljeva je bio ukazati na značaj Rječnika i njegov uticaj na celokupnu srpsku leksikografiju koja je nastala posle tog rečnika, budući da, na primer, Rečnik SANU sadrži celokupnu leksiku Vukovog Rječnika, Rečnik Matice srpske, takođe, ima mnogo Vukovih reči, dok Gliša Elezović u svoj Rečnik kosovsko-metohijskog dijalekta unosi samo one reči koje Vuk nije obradio.
– I terminolozi, baš kao i dijalektolozi, u svojim zbirkama i rečnicima narodne terminologije neizostavno polaze od termina obrađenih kod Vuka. Moglo bi se navesti još pregršt primera kojima bi se pokazalo da je Vukov Rječnik referentna tačka u srpskoj leksikografiji. Rečnici su na izložbi predstavljeni i hronološki, čak se i eksplicitno navodi vremenska linija na kojoj je naznačeno vreme njihovog objavljivanja. Krenuli smo od Vuka, a završili sa najnovijim primercima – objašnjava naša sagovornica i navodi koji se još to artefakti nalaze u vitrinama prestoničke galerije pored onog najekskluzivnijeg: Vukovog ručnog primerka Rječnika, koji se čuva u Biblioteci SANU, na čijim se marginama nalaze brojne Vukove leksikografske napomene.
– Tu su Vukovi lični predmeti koji se čuvaju u Muzeju Vuka i Dositeja. Dočarali smo vreme u kome je Vuk živeo i radio prikazujući njegov džepni sat na kitnjastom postolju, fes, pribor za pisanje, naočare, a posebno su atraktivne drvene alatkice koje je Vuk izdeljao svojim rukama da bi pomogao Kopitaru da pravilno prevede na nemački i latinski jezik srpske nazive za oruđe i oružje. Uvrstili smo i tridesetak dokumenata iz Arhiva SANU koji su u vezi sa Vukovim leksikografskim radom. U njih spadaju zbirke reči koje su sakupljači slali Vuku pomažući mu u sastavljanju drugog izdanja Rječnika, Vukovi zapisi reči na ceduljama, presavijenim papirima i slično, što ukazuje na činjenicu da je Vuk uvek i svuda zapisivao reči. Iz Arhiva smo preuzeli i dokumenta u vezi sa leksikografskim planovima Stojana Novakovića i Aleksandra Belića. Svaki preuzeti dokument veoma je vredan. Na mene lično najdublji utisak ostavljaju zbirke reči iz prvih decenija 20. veka koje su mnogi iole školovani pojedinci s ponosom slali u Srpsku kraljevsku akademiju za potrebe izrade velikog rečnika srpskog jezika. Na izložbi su izložene neke od tih zbirki i propratna pisma iz različitih krajeva srpske jezičke teritorije – ističe Rajna Dragićević i dodaje da pomenuta dokumenta dirljivo svedoče o nacionalnom zanosu naših predaka i jedinstvu u korisnim kolektivnim duhovnim poslovima. Učitelji, sveštenici, službenici, inženjeri – bili su ponosni što im se Srpska kraljevska akademija obratila s molbom da popišu i pošalju reči iz svoga kraja. Revnosno su ih popisivali, sa zanosom kakav danas više ne postoji.
Bitno je napomenuti i to da sve što publika neće moći da vidi na izložbi moći će da pročita na više do 400 strana, na srpskom i ruskom jeziku, u monografiji-katalogu „Srpska leksikografija od Vuka do danas”, koji prati izložbu i čiji su autori grupa stručnjaka za srpski jezik, uglavnom iz Instituta za srpski jezik SANU i sa Katedre za srpski jezik Filološkog fakulteta (štampu je finansirala Srpska akademija nauka i umetnosti).
Подели ову вест
Komentar uspešno dodat!
Vaš komentar će biti vidljiv čim ga administrator odobri.
