Zaboravljeno selo Tripkova

U okviru plemenite akcije spasavanja napuštenih sela u našoj Srbiji, želim da vas upoznam sa selom Tripkova, koje polako odumire zaboravljeno od svih, iako ima bogatu istoriju, a donedavno i kulturni i umetnički život i dobre poljoprivrednike i domaćine. Na samo 12 kilometara od Zlatibora, najvećeg turističkog turbocentra Srbije i novokomponovanog središta novih bogataša, Tripkove se izgleda retko ko seća.

Ovo selo sa oko 350 stanovnika, na nadmorskoj visini od 750 metara, idealno je za pravi odmor velegrađana izmorenih tempom i stresom i nalazi se na samo četiri kilometara od skretanja puta za Taru i Mokru Goru. U njemu, na krotkim zelenim brdašcima, žive zlatiborske porodice Tošanića, Vermezovića, Stojanovića, Džinića, Antonijevića, Savića, Radoševića, Duzmića. Od nemačke odmazde tokom dva rata u Tripkovoj su utočište nalazili brojni Beograđani, uključujući i porodicu pokojnog akademika Vladete Jerotića. Iz Tripkove su priznati profesor Ekonomskog fakulteta u Beogradu Ljubodrag Savić, poznati fudbaler Partizana, sada trener u Južnoj Africi Vlade Vermezović, autor umetničkog „tifani” stakla Velimir Tošanić. Odatle je rekorder u proizvodnji mleka Dušan Lazović, čiju tradiciju nastavlja „Farma Milana Lazovića”, proizvođač svežeg mesa i suhomesnatih proizvoda Radovan Tanasijević Čava, Stefan Jovanović, uzgajivač specijalne rase ovaca „il d’frans”, ali i mnogi drugi domaćini. Seoskim turizmom sa srcem i dušom, u vazdušnoj banji i na domaćoj hrani, bavi se nagrađivana Emilija Tošanić, ali i nekoliko drugih porodica. U čemu je onda problem? Zašto Tripkova odumire, zaboravljena od vlasti, ali ne i od prijatelja?

Nažalost, u nekad imućnim kućama uglavnom su ostali najstariji članovi porodica, oboleli i usamljeni, a najmlađi i najsposobniji su sišli u prenaseljeno Užice. U Tripkovoj je, pre desetak godina, tokom leta bujao kulturni život, a selo bilo puno naših i stranih turista i učesnika međunarodnih kulturnih priredbi. Organizovano je Kulturno leto (2003–2008) pod pokroviteljstvom opštine Čajetina, sa likovnom i filmskom kolonijom, međunarodnim seminarom srpskog folklora, čiji su učesnici bili zaljubljenici u naš folklor, od Kine do Francuske, Nemačke i skandinavskih zemalja. U školi su organizovane tribine i stalna izložba umetničkih radova od stakla radionice „Tifani Tošanić”, obnovljen je manastir Rujno, izgrađena i oslikana Crkva Svete Nedelje, osveštana 2003. Izgrađena je moderna letnja pozornica na kojoj su održavane folklorne i muzičke priredbe, organizovane su posete do nedalekog jezera Vrutci, ali i do Tare, Mokre Gore, Andrićgrada u Višegradu... Tripkova je imala redovnu autobusku liniju do Čajetine, prodavnicu u centru sela, uređenu prostranu školu i asfaltni put od magistrale do sela. Selo je ključalo životom i mladošću, a posetioce oduševljavalo gostoprimstvom, britkim humorom i bistrinom seljana. Predivan vazduh, spas od letnjih sparina sa svežim noćima, domaći kajmak, sir, gibanica, kiselo mleko i pršuta su se podrazumevali. Zašto je sve stalo i zašto se ima tužan utisak da se život iselio iz Tripkove?

Osim odlaska mladih u potrazi za gradskim životom, Tripkovu su zadesili zaborav i nebriga opštine, koja se uglavnom bavila promocijom industrijskog turizma na Zlatiboru. Najpre je ukinuta školska autobuska linija, što je seljane Tripkove odseklo od važnih puteva. Zatim je ukinuta jedina dobro snabdevena prodavnica, što znači da su seljani za sve neophodne potrepštine morali da odlaze do Čajetine, Užica ili Zlatibora. Zatim je, zbog pomanjkanja dece, 2015. ukinuta i škola, što je preostale mlade roditelje oteralo iz Tripkove. Kao posledica, ukinute su sve kulturne i umetničke manifestacije. Jedino preživljava radionica umetničkog stakla Tošanić. Dogodila se i ekološka katastrofa zagađenja bliskog jezera Vrutci, čijom se vodom za piće snabdeva Užice. Akcija spasavanja jezera mehanizacijom i teškim kamionima trajala je mesecima i uništila put do Tripkove. Obećanja da će nadležni obnoviti put bila su samo obećanja. Sada se najavljuje da će uskoro početi rekonstrukcija puta. Hajde da vidimo. U međuvremenu, dižemo glas da se Tripkova otrgne od zaborava i nastavi da živi punim plućima.

Redovni profesor univerziteta