Svaka četvrta opština bez veb sajta

Od 167 opština i gradova u Srbiji bez Kosova i Metohije njih 120 ima dostupan veb-sajt, dok sedam ima samo registrovan domen, ali bez sadržaja na njemu – ili je sajt u izgradnji i bez podataka ili se otvara prazna stranica. Čak 32 opštine od informaciono-komunikacionih tehnologija koristi samo i-mejl, dok osam nema ni i-mejl. Opštine bez i-mejla nalaze se u Jablaničkom i Pčinjskom okrugu, rezultati su istraživanja Centra za proučavanje informacionih tehnologija Beogradske otvorene škole.

Ovo istraživanje, uz podršku švedske fondacije Međunarodni centar „Ulof Palme”, sprovedeno je u periodu od polovine avgusta do kraja septembra prošle godine. Analizirana su 302 sajta različitih društvenih institucija, jedinica lokalne samouprave, medija sa posebnim akcentom na interaktivnim servisima (forumima, blogovima i tome slično)…

Neujednačen dizajn i sadržaj

Kako su istakli istraživači Nataša Radović i Milan Sitarski, zanimljivo je da ovi nalazi odstupaju od pretpostavki da će upotreba informaciono-komunikacionih tehnologija u lokalnoj upravi gotovo potpuno odgovarati stepenu privrednog razvoja i standarda stanovništva u pojedinim regionima i sredinama. Iznenađuje, recimo, nalaz da natprosečno nizak procenat opština u Šumadijskom okrugu ima funkcionalne sajtove – tri od sedam. U Zlatiborskom okrugu, jednom od razvijenijih u Srbiji, još izrazitiji nedostatak zvaničnih opštinskih prezentacija propraćen je prilično razvijenom veb-scenom posvećenom lokalnoj problematici i predstavljanju specifičnosti tamošnjih sredina. Može se, stoga, postaviti pitanje – da li je kod opštinskih vlasti uopšte razvijena svest da veb može i treba da služi kao sredstvo obavljanja funkcija lokalne vlasti na zvaničan način?

Ovi istraživači kažu da se stiče utisak da se bar u nekim sredinama informaciono-komunikaciona tehnologija doživljava kao sfera koja ima isključivo komercijalni karakter i značaj, pa se delovanje u njoj stoga može i treba prepustiti inicijativi pojedinaca ili privrednih subjekata, koji će u tome biti efikasniji od vlasti. S druge strane, u Zaječarskom i Pirotskom okrugu, mada spadaju u slabije razvijene u Srbiji, sve opštine imaju veb-prezentacije (doduše, radi se o okruzima koji imaju svega po četiri opštine), a u takođe relativno slabo razvijenom Braničevskom okrugu – samo jedna od osam opština nema zvanični sajt.

Istraživači upozoravaju da je kvalitet opštinskih i gradskih sajtova veoma neujednačen u smislu dizajna, količine i organizacije sadržaja, dostupnosti informacija, stepena upotrebljivosti za posetioce i internet-servisa koje sadrže. Oni ističu da je priličan broj sajtova neprilagođen lošim uslovima korišćenja interneta, u kojima se danas i dalje nalazi veliki deo građana Srbije. To se već na prvi pogled može videti iz sklonosti autora i naručilaca nekih opštinskih sajtova da njihovu posetu uslove prolaskom kroz obično dugotrajni „intro”, čija grafika, verovatno sa namerom da fascinira posetioce, dosta otežava otvaranje sajta.

„Da umreš od dosade”

Kako se navodi u ovom istraživanju, sajt najveće opštine u Srbiji Novi Beograd i njihov forum „Da umreš od dosade”, najimpresivniji je primer interesovanja građana za korišćenje interneta za debatovanje o problemima života u lokalnoj zajednici do koga smo došli u ovom istraživanju, kaže Milan Sitarski. Za manje od četiri godine postojanja ovog foruma, koji je posvećen isključivo komunalnim, pravnim, infrastrukturnim i drugim pitanjima iz nadležnosti opštine, 5.089 prijavljenih korisnika je postavilo 3.933 poruke.

– Novi Beograd je prvi počeo reformu i unapređenje rada opštinske administracije 2001. godine što je postalo model i za druge opštine i lokalne samouprave u Srbiji. Planiramo da kompletno redizajniramo naš sajt čime ćemo ubrzati dobijanje dokumenata i tako još više olakšati život sugrađanima. Često nam postavljaju pitanja koja nisu iz naše nadležnosti, recimo, koja su dokumenta potrebna da se izvadi nova lična karta ili pasoš, ali i tim građanima izlazimo u susret – rekao je Željko Ožegović, predsednik SO Novi Beograd.

Kada će biti asfaltirana ulica, osvetljen Savski kej ili gde će biti izgrađen skejt park samo su neka od pitanja koja građani postavljaju. Od maja 2007. godine do aprila 2008. godine opštinski veb-sajt posetilo je oko 290.000 građana.

Ljudi odgovore na ova i slična pitanja dobijaju skoro istog dana kada su i postavljena. Ukoliko je rešavanje njihovih komunalnih pitanja u nadležnosti Skupštine grada Beograda onda moraju da sačekaju dan-dva da bi saznali kako da reše svoj problem.