Ram za portret pronađenog sina

Srećom te na svetu još postoje filmovi koji gledaoca ispune toplinom i probude u njemu onaj prijatan osećaj posedovanja i lične dobrote i plemenitosti. Jedan od takvih filmova je „Uprkos magli” (Nonostante la nebbia/Despite the fog) našeg proslavljenog reditelja Gorana Paskaljevića, koji baš ume da razume ljude. Zato što ih voli. Zato što ga dotiče sudbina malog, običnog čoveka i njegov život. I to se i vidi i oseća još od njegovih prvih filmova pa do ovog najnovijeg (osamnaestog) – snimljenog u Italiji, na italijanskom jeziku i sa italijanskim glumcima, a da je to opet onaj Paskaljević kakvog poznajemo i volimo.

„Uprkos magli” je imao premijeru na beogradskom Festu, posle čijeg je završetka u martu trebalo da počne i njegov redovni bioskopski život. Paralelno i u Srbiji i u Italiji, ali je nažalost tada u život obe zemlje ušao virus korona i sve zaustavio. Bioskopi još ne rade i neće se skoro otvarati. U želji da širem gledalištu, koje je vreme do sada provodilo u karantinu i izolaciji, priušti mogućnost gledanja „Uprkos magli” Goran Paskaljević je u saradnji sa „Oktobar filmom”, kao srpskim distributerom, bez ikakve finansijske naknade ustupio film za jedno prikazivanje na RTS-u, bez uobičajenog prekidanja reklamnim sadržajima (večeras na Prvom programu javnog servisa u 23  sata).

Zahvaljujući tom gestu publici je omogućen susret sa toplom, porodično intimističkom, emotivnom filmskom pričom o ksenofobičnoj magli koja je prekrila Italiju i Evropu u eri migrantske krize. Sa filmom koji otvara mnoga pitanja, među kojima je i ono: šta bi vi uradili da poput filmskog junaka Paola (Đorđo Tirabasi) na ulici sretnete promrzlo i napušteno izbegličko dete čije je ime Muhamed (Ali Musa Sarhan)? Poveli biste ga sa sobom? Ostavili? Kako bi društvo reagovalo na prisustvo deteta druge vere u svojoj sredini? Kako bi reagovala porodica, supruga (lik Paolove supruge Valerije igra Donatela Finokjaro)? Kako se nositi s detetom koje je prošlo izbegličku golgotu ne znajući ni zašto ni kako, sa detetom koje samo sanja ponovni susret sa svojom majkom i ocem (kojih više nema)?

Pitanja su mnoga, a Paskaljević ih nenametljivo otvara jedno po jedno. Spontano, onako kako navodi priča koja se postepeno gradi i razvija u mnogim neočekivanim pravcima. Čak i neželjenim pravcima, jer naš autor ne zatvara oči pred činjenicom da katolička Italija, da hrišćanska Evropa još nije spremna da prihvati različitost i da u migrantskoj krizi ima i puno licemerja. I od crkve i od društva...

Ta iznijansirano predstavljena ksenofobična magla je širi okvir za tu lepo postavljenu i ispričanu porodičnu dramu. Smeštenu najvećim delom u okrilje Paolovog i Valerijinog stana, u kojem će maleni Muhamed ispuniti i tu užasnu prazninu nastalu posle gubitka rođenog sina ovog para. Može li se tako (?), dilema je s kojom reditelj brižno manipuliše otvarajući široki prostor i za rast emocija i za izvrsnu glumačku igru. Paskaljević je majstor u radu sa glumcima. Sa decom i sa naturščicima. Pokazalo se to i u slučaju filma „Uprkos magli”, u kojem su svi glumci tako puni stvarnog života na šta ih je reditelj podsticao i nenametljivo navodio.

Poseban lik u filmu je sama filmska slika sa potpisom direktora fotografije Milana Spasića Papija, Paskaljevićevog vernog saradnika s kojim se srodio deleći istovetne estetske kriterijume. Atmosfična, punog i izdašnog kolorita, fotografija u ovom filmu je za duže pamćenje. Naročito onda kada se upotrebom minimalnog svetla pred očima gledaoca stvara duboko intimistička atmosfera. Preostaje samo da se u tu ljudsku intimu, u srca filmskih junaka bez zadrške uroni...