Sećanje na Miodraga Sibinovića

Preminuo je Miodrag Sibinović (1937–2020), jedan od naših najboljih slavista, poznavalaca i prevodilaca ruske, beloruske i ukrajinske književnosti, književnik i profesor Filološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu, u penziji. Bio je počasni doktor Moskovskog državnog univerziteta, a radio je i na univerzitetima u Skoplju, Prištini i Novom Sadu. Kao gostujući profesor, predavao je i na Filološkom fakultetu u Kijevu, Karlovom univerzitetu u Pragu i na Institutu za prevođenje Udruženja književnika Gruzije u Tbilisiju.

Držao je kurseve iz uvoda u nauku o književnosti, ruske narodne književnosti, stare ruske književnosti, ruske književnosti 18. veka, kao i prve polovine i sredine 19. veka, uvoda u teoriju prevođenja... Profesor Sibinović imao je osoben dar i osećaj za poetske prevode ruske poezije 18. i 19. veka, bio je veliki poznavalac i prevodilac dela Sergeja Jesenjina, o čemu je takođe i predavao kao univerzitetski profesor. Preveo je više od 80.000 stihova ruske, beloruske, ukrajinske, češke, bugarske, makedonske, jermenske i gruzijske poezije. Kao član Redakcije naučnog izdanja Celokupnih dela Desanke Maksimović priredio je osmi i deveti tom tog izdanja, o prevodima dela ove naše pesnikinje.

Kursevi iz ruske narodne književnosti i teorije prevođenja prvi su časovi iz tih naučnih disciplina na Univerzitetu u Beogradu. Inače, predmet uvod u teoriju prevođenja, osim studentima slavistike, predavao je i na orijentalistici, studentima arapskog i turskog jezika, kao i na drugim katedrama. Njegova knjiga „O prevođenju” iz 1990. godine, bila je udžbenik za srednjoškolce prevodilačkog smera u Srbiji, za one koji su učili francuski, nemački, engleski i ruski jezik.

Miodrag Sibinović posebno se bavio istraživanjem književnoteorijskih i teorijskih aspekata prevođenja, a iz te oblasti objavio je tri stotine stručnih i naučnih radova, kao i 20 autorskih knjiga iz oblasti nauke o književnosti. Autor je odeljka o romantizmu u ruskoj književnosti prve polovine 19. veka u „Nolitovom” koautorskom izdanju „Ruska književnost 1-2”. Njegovi radovi prevođeni su na ruski, beloruski, francuski, češki, ukrajinski. Bio je član Udruženja književnih prevodilaca Srbije, Slavističkog društva Srbije i Udruženja književnika Srbije, čijim je plaketama za životno delo ovenčan, a učestvovao je u radu Saveza slavističkih društava Jugoslavije i Društva za strane jezike i književnosti Srbije. Jedan je od osnivača Društva srpsko-ruskog prijateljstva Srbije, kao i Srpsko-ukrajinskog društva Republike Srbije.

Bio je i prorektor za nastavna pitanja Univerziteta u Beogradu kao i predsednik Prosvetnog saveta Srbije. U znak protesta protiv Zakona o univerzitetu i degradiranja univerziteta u Srbiji, 1989. godine otišao je u prevremenu penziju, ali je nastavio da se bavi naučnim i prevodilačkim poslom.

Rado se odazivao i kao predavač na književnim tribinama Kolarčevog narodnog univerziteta, Narodne biblioteke Srbije, Ruskog doma, Kulturnog centra Beograda i Biblioteke grada Beograda.

Miodrag Sibinović dobitnik je mnogih nagrada među kojima je „Miloš Đurić”, „Dr Jovan Maksimović”, ukrajinskog međunarodnog priznanja „Ivan Franko”, a povodom obeležavanja dva veka Puškina dobio je medalju Vlade Ruske Federacije. Bio je nosilac posebnog priznanja za vrhunski doprinos nacionalnoj kulturi u Republici Srbiji.