Srpska sela nema ko da zastupa

Dugo se bavim problematikom sela Srbije, ali još nisam pročitao tako koristan i analitičan tekst o srpskom selu nego što je to tekst objavljen u kulturnom dodatku „Politike”, od 12. 12. 2020. godine, gospodina Borislava Stojkova.

U tom tekstu je rečeno, sve: od A do Š, šta bi trebalo uraditi da srpska sela ožive i dobiju status koji su imala pre više od sto godina, u Kraljevini Srbiji.

Stojkov kaže: „Sela su potpuno obespravljena i pod apsolutnom upravom opštine ili grada koji brinu o centru, a sela su im Alajbegova slama (grad Beograd ima 134 sela!) – prirodne kapacitete i resurse sela koriste drugi izvan njih bez naknade, mlađi odlaze tamo gde se može naći posao i žena, a stari i nemoćni gledaju u nebo”.

Ja još napominjem, oko 4.500 sela koliko ih ima Srbija nemaju nikakvog svog zastupnika. Od 250 poslanika koliko ih ima Narodna skupština Srbije, nijednog svog poslanika nema nijedno selo da ga zastupa u Skupštini. Svi poslanici su zastupnici svoje stranke. Moglo bi se slobodno reći da se najviši zakonodavni organ u Srbiji lažno predstavlja kao Narodna skupština, u stvari da je to 100 odsto skupština partija Srbije.

Ponižavajuće je za selo i seljake da se kao njihovi zastupnici pojavljuju raznorazni tutori u vidu Nacionalnog tima za preporod Srbije ili razne komisije koje deluju samo dok traju izbori i liče na agitprop iz davnih vremena, a nigde tu nema seljaka niti su seljaci ovlastili te komisije da ih zastupaju!

Nijedna ta komisija ne bavi se pravim uzrocima propasti srpskog sela. A počeci propasti srpskog sela datiraju još iz davnih pedesetih godina prošlog veka, kada su donošeni brozomorni zakoni po kojima je bilo sasvim legalno čupati brkove srpskim „kulacima”, uglednim seoskim domaćinima, uvoditi prinudni otkup, otimati poljoprivredno zemljište, šume i pašnjake, imovinu i sl.

Sve dok Skupština ne donese deklaraciju o poništenju ovih zakona u vezi sa srpskim selom, neće biti njegovog oporavka. Tu neće pomoći ni Krkobabićeve zadruge, ni bilo koje druge komisije.

Paradoksalno je da je najveći kočničar razvoja srpskog sela upravo Ministarstvo poljoprivrede i šumarstva Srbije. Otkud tom ministarstvu da, preko Direkcije za imovinu Srbije, raspolaže stotinama hiljada hektara poljoprivrednog zemljišta, pašnjaka i šuma. Pa naravno da je ta imovina oteta od srpskog seljaka odmah posle dolaska komunista na vlast. I ministarstvo tom imovinom raspolaže i daje je pod zakup kome hoće i kako hoće, što je neviđen izvor raznoraznih manipulacija i kriminala. Zato i država Srbija neće da se odrekne te brozomornosti, pa i po cenu da ne ostane nijedno selo u Srbiji!

Gornje tvrdnje potkrepiću sledećim primerom.

Naime, mome selu, Donjem Goračiću, koje se nalazi u Opštini Sjenica, 1953. godine oduzet je zajednički pašnjak, zvani Goveđak, i dat na upravljanje Zemljoradničkoj zadruzi u susednom selu Aljinovići. Zadruga je posle nekoliko godina, zbog lošeg poslovanja, propala, i opština iz Sjenice je naš pašnjak dodeljivala na korišćenje još nekim firmama koje su uglavnom propadale, a opština nije propustila ni mogućnost da proda zgradu osnovne škole koju su meštani sami podigli na delu pašnjaka.

Posle donošenja Zakona o vraćanju utrina i pašnjaka starim vlasnicima, meštani sela Donje Goračiće podneli su predlog za vraćanje otete imovine, i već više od 20 godina ne uspevaju da je vrate, iako se i i danas u katastru u Opština Sjenica, pašnjak vodi kao: „Dobro sela Donje Goračiće”. U katastru tako piše, ali sprega Ministarstva poljoprivrede i šumarstva i Opštine Sjenica, bolje funkcioniše od zakona.

U mom selu se ništa nije promenilo od 1953. godine!

Milutin Kovačević,
Beograd