Gradi se nova aleja zaslužnih Beograđana

U Aleji zaslužnih građana na Novom groblju od 1969. godine do sada sahranjeno je 800 ljudi. Poslednji u nizu je čuveni glumac Vlasta Velisavljević. U ovoj aleji ostalo je još tridesetak mesta zbog čega će ona uskoro biti proširena. Ali, osim proširenja na ovom groblju, u planu je da od sredine godine počne izgradnja i nove aleje zaslužnih Beograđana na Novom bežanijskom groblju.

– Planirani kapacitet za sahranjivanje je: četiri betonske konhe (polukupole) sa po pet grobnica u četiri reda pri čemu je u prvoj fazi predviđena izgradnja tri konhe, zatim 75 grobnica u četiri reda, 44 kasete rozarijuma i tri zida kolumbarijuma sa okvirno 60 kaseta. Izrada projekta aleje zaslužnih građana na Novom bežanijskom groblju na površini od 3.906 kvadratnih metara je u završnoj fazi, a sa realizacijom bi trebalo da se počne negde sredinom godine – rekli su u JKP „Pogrebne usluge”.

Prva osoba sahranjena u grobnicama Aleje zaslužnih građana, koju je projektovao arhitekta Svetislav Ličina, bio je Branko Jevremović, sudija Ustavnog suda Jugoslavije (sahrana je obavljena 28. 4. 1969. godine). Ali su nakon njenog formiranja, 1965. godine u ovu aleju preneti i posmrtni ostaci studenta prava i člana Komunističke partije Žarka Marinovića, koji je ubijen 4. aprila 1936. godine za vreme studentskog štrajka.

Sahranjivanje u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju, kao i sahranjivanje u budućoj aleji na Novom bežanijskom groblju regulisano je gradskom Odlukom o uređivanju i održavanju groblja.

– Na osnovu Odluke, ovde mogu biti sahranjene osobe koje su u toku života dobile najviši stepen odlikovanja Republike Srbije, akademici Srpske akademije nauka i umetnosti i počasni građani Beograda, odnosno oni ljudi koji su stekli Nagradu grada Beograda. Izuzetno, gradonačelnik može da odluči da i druge osobe mogu da budu sahranjene u Aleji zaslužnih građana Beograda, ako su u toku života bile istaknute u oblasti u kojoj su delovale. Predlog da se posmrtni ostaci zaslužnog lica sahrane u ovoj aleji daje institucija čiji je preminuli bio član, uz prethodnu saglasnost supružnika ili članova uže porodice. Uz predlog podnosilac dostavlja i mišljenje resornog nadležnog ministarstva ili organizacione jedinice Gradske uprave grada Beograda, iz oblasti u kojoj je ta osoba bila istaknuta i svojim radom dala doprinos javnom životu grada i republike – objasnio je Dragan Baltovski, direktor JKP „Pogrebne usluge”.

Ovo preduzeće je po odobrenju osnivača – grada Beograda krenulo u proširenje ove aleje tako da će se u najskorije vreme obezbediti još pedesetak mesta.

– U proseku je za ove 52 godine u Aleju godišnje sahranjivano 16 zaslužnih građana. S tim što je prošle godine sahranjeno 25 osoba, a 2019. godine 23 – rekao je Baltovski.

Ime Aleja zaslužnih Beograđana razlikuje se od imena Aleja zaslužnih građana. U suštini to podrazumeva da ovde mogu biti sahranjeni i oni koji su najveći deo svog života proveli u Beogradu.

Na Novom groblju osim Aleje zaslužnih građana postoji i Aleja velikana koja je nastala posle Prvog svetskog rata. Aleja velikana predviđena je urbanističkim planom iz 1923–1924. godine, a realizovana je u periodu između 1926. i 1927. godine. U toku 1926. određen broj značajnih ličnosti je u Aleju velikana prenet sa drugih parcela na Novom groblju. Između 1926. i 1927. godine, neki od velikana 19. veka preneti su na ovaj prostor sa Starog tašmajdanskog groblja, poput književnika i patriote Stevana Vladislava Kaćanskog, filozofa i pesnika Milana Kujundžića Aberdara, dobrotvora Ilije Milosavljevića Kolarca… Jedna od poslednjih značajnih ličnosti čiji su ostaci preneti u Aleju velikana, ali sa Slavije, bio je Dimitrije Tucović decembra 2016. godine.

– Koncept Aleje velikana je porodični koncept, gde se uglavnom nalaze porodične grobnice sa značajnim arhitektonskim i vajarskim radovima, sa kapelama. Ovde mogu da se sahranjuju članovi porodica, dok se u Aleju zaslužnih građana mogu sahranjivati samo oni za koje je to odobreno – istakao je Baltovski.

Grobnice u Aleji velikana raspoređene su na sredini staze između parcela. Na ovom prostoru nalaze se 23 porodične grobnice. Prostornu celinu Aleje velikana upotpunjuju tri kapele: kapela koju je država u znak zahvalnosti podigla dobrotvoru Velimiru Teodoroviću i dve privatne kapele, porudžbine porodica kompozitora Stevana Hristića i akademika Vladimira i Ivana Spužića.