Vikend u znaku Predića

Novi Sad – Velika monografska izložba posvećena Urošu Prediću u Galeriji Matice srpske u Novom Sadu traje do kraja ovog meseca, a predstojeći vikend jeste još jedna prilika za galerijsku posetu tokom koje će moći i da se čuju, kao i prevedu na znakovni jezik, zanimljivi detalji iz života i tumačenja dela slikarskog velikana.

Izložbu „Uroš Predić. Život posvećen lepoti i umetnosti” pratiće večeras od 19 sati, predavanje jednog od njenih autora, prof. dr Igora Borozana. Sutra u 13 i 17 sati, autorsko tumačenje izložbe davaće dr Snežana Mišić, muzejska savetnica, pri čemu će drugo vođenje biti simultano prevođeno na znakovni jezik. Za nedelju, 15. januara, u 13 i 17 sati, zakazana su kustoska vođenja.

Izložba je otvorena prošlog oktobra i uz prikazano stvaralaštvo Predića, jednog od najistaknutijih nacionalnih slikara, Galerija Matice srpske obeležava svoj jubilej, 175 godina od osnivanja.

Kako u njoj navode, stvarajući neprekidno više od osam decenija, Uroš Predić je ostavio izuzetno bogat umetnički opus sa više od 1.700 dela, u kojem je ostvario visoke domete. Izložba obuhvata preko 140 eksponata – više od 100 Predićevih dela, dokumentarnu građu o umetnikovom životu, njegove portrete koje su načinili prijatelji umetnici, kao i dokumentarni film u režiji Blaža Popovića.

Pod Galerijskim krovom okupila su se umetnička dela iz različitih kolekcija iz zemlje i inostranstva koja će publici pružiti uvid u životne, stvaralačke i tematske prostore Uroša Predića. Pored umetničkih dela iz Narodnog muzeja Srbije, Narodnog muzeja Zrenjanin, Matice srpske, Muzeja Srpske pravoslavne crkve, Muzeja grada Beograda, Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu, Nacionalnog muzeja moderne umjetnosti iz Zagreba, i mnogih drugih, na izložbi se nalaze i dela iz privatnih kolekcija od kojih većina do sada nije bila izlagana pa samim tim ni dostupna široj javnosti.

Kroz nekoliko celina: anegdotski i socijalni žanr, religiozno slikarstvo, portreti, teme iz nacionalne istorije, veze sa Maticom srpskom, predstaviće se Predićeva osnovna tematska opredeljenja. Među izloženim slikama su i one ključne, najpoznatije: Devojka na studencu, Kosovka devojka, Nadurena devojčica, Vesela braća, Siroče na majčinom grobu, Hercegovački begunci i mnoge druge.

Klasik u srpskom slikarstvu 

Nakon perioda formiranja u Orlovatu, Beču i Beogradu, Uroš Predić se trajno preselio u srpsku prestonicu 1909, ukazuje Borozan u kratkom tekstu koji najavljuje večerašnje predavanje i nastavlja: „Predićev život se konačno zaokružio. Nedugo po smrti voljene majke i dugog perioda sete, Predić je u radu pronašao izlaz iz duševnog stanja ophrvanog elegijom i tugom. U svom beogradskom ateljeu u Svetogorskoj ulici, Predić je nastavio da sa nesmanjenim entuzijazmom kontinuirano stvara likovna dela. Variranje poznatih tema i nepregledni broj portreta predstavnika srpskog građanstva, kao i likovno uobličavanje brojnih ikonostasa nije dovelo do okoštavanja njegovog slikarstva, o čemu svedoči i veliki broj izuzetno inventivnih dela. Brojne slike izvedene u slavu vere i nacije, veliki broj reprezentativnih vladarskih portreta, kao i niz monumentalnih religioznih kompozicija su manifestovali slikarevu sposobnost da u ozbiljnom životnom dobu naslika neke od ključnih slika srpskog slikarstva, od kojih su neke stekle i status patriotskih ikona.”

Kako Borozan ističe, slikar rođen u Austrijskom carstvu, školovan u Dvojnoj monarhiji, koji je stvarao i živeo u Kraljevini Srbiji, a potom i u Kraljevini SHS/Jugoslaviji okončao je svoje dugo životno putovanje u Federativnoj Republici Jugoslaviji 1953. i protokom vremena stekao je status klasika, i to verovatno prvog i poslednjeg u srpskom slikarstvu.

M. D.