Zuzani Halupovoj ulica u Kovačici i Beogradu

Kovačica – U kovačičkoj Galeriji naivne umetnosti stoji bista Zuzane Halupove i štafelaj koji je uvek nosila sa sobom, ali svoju ulicu u mestu u kom je rođena još nema. Jedna ulica, njoj u čast, nazvana je u glavnom gradu Slovačke i u Veterniku, prigradskom naselju Novog Sada, te u njenoj Kovačici smatraju da je došlo vreme da se najčuvenijoj meštanki dostojno oduže. Zato su učenici Osnovne škole „Mlada pokoljenja”, Udruženje potomaka pokojnih slikara kovačičke škole naivnog slikarstva i Fondacija „Babka”, na 99 godina od njenog rođenja, pokrenuli inicijativu da slikarka koja je svojim delom pronela ime svog kraja, i proslavila jedinstveno stvaralaštvo slikara seljaka širom planete, konačno dobije ulicu u Kovačici i u glavnom gradu Srbije. Ovde veruju da do 5. februara 2025. godine i veka od rođenja velike umetnice naive ima dovoljno vremena da ova inicijativa bude prihvaćena i sprovedena u delo. Bio bi to i doprinos obeležavanju ovog značajnog datuma, koji će biti obeležen i u Srbiji, i u Slovačkoj, a uz pomoć Unicefa i u svetu. Inicijativa je pokrenuta tokom minule manifestacije „Kovačički oktobar”, kada je prikupljeno nekoliko stotina potpisa podrške.

„Ovo je pravi trenutak da se to učini, jer je Zuzana Halupova možda i najviše doprinela, da se za Kovačicu sazna širom sveta. Njoj je u tome mnogo pomogao Unicef, ali je i ona pomogla Unicefu kada je darovala sve slike sa izložbe. Takođe, te 1972. godine, štampana je u dva miliona primeraka razglednica sa motivom njene slike ’Zima’, čijom prodajom je prikupljeno oko milion dolara. Cilj nam je da čitava ova godina bude posvećena njenom životu i stvaralaštvu, tako što ćemo objediniti, digitalizovati i prezentovati javnosti sve što je o njoj napisano. Takođe, u Bratislavi, u biblioteci koja se nalazi u ulici koja nosi njeno ime, biće upriličena izložba slika”, kaže za „Politiku” Pavel Babka, vlasnik i osnivač Fondacije „Babka”, napominjući da je inicijativa već upućena gradu Beogradu, Komisiji za imenovanje trgova i ulica i Opštini Kovačica i da bi trebalo da rezultira imenovanjem ulice u čast Zuzane Halupove, rođene Korenj, koja je, inače, rođena 5. februara 1925. godine.

Pedantna faktografija prebrojala je preko pola veka rada, hiljade slika, gradove u koje je Halupova putovala, sve izložbe i susrete sa državnicima i svetskim zvezdama, odlikovanja, nagrade... Ona sama, kažu oni koji su je dobro poznavali, nije mnogo marila za slavu i popularnost. Radila je svakoga dana, slikala je mnogo i lako, u kuhinji kraj „smederevca”, stvarajući vesele životopise najsrećnijeg doba svog života – svog detinjstva. Ista radost nije izostajala ni na slikama, čija tema su slovačka tradicija i običaji i biblijski motivi. Zuzanu su zato zvali slikarkom dečje duše, dok je na svakom platnu Katka, devojčica rumenih obraza – njena nerođena kćer.

Slike „mame Zuzane”, kako su je zvali, imaju obožavaoce širom sveta. Zato posetioci sa svih meridijana i danas dolaze u Srbiju da vide „Šarene kovačičke zime, njenu Gračanicu pored statue ’Pobednika’”, razdragane mališane na platnima, u Skadarliji... Mnogo novca od njenih slika otišlo je organizacijama Unicefu, Unesku i Crvenom krstu u Ženevi, čiju zgradu krasi monumentalna kompozicija sa „njenom” decom u tradicionalnoj slovačkoj nošnji sa obeležjima ove organizacije, dok je najpoznatije platno „Deca Ujedinjenih nacija” iz 1974. godine, sa Zemljinom kuglom, zgradom Unicefa, Kipom slobode i razdraganim kolom dece sveta.