Brigade medicinara među najboljima

Akademik Rajko Igić tri puta je s brigadama Medicinskog fakulteta u Beogradu učestvovao u izgradnji auto-puta, a 1960. godine bio je komandant brigade („Dr Simo Milošević”). Do sada se više puta oglašavao u ovoj rubrici napisima o tom periodu svog života kako bi otrgao od zaborava vreme kada su i studenti medicine imali ideale, radni heroizam i bili deo mlade, odlučne i požrtvovane generacije, uverene da, učestvujući na radnim akcijama, obnavlja i gradi svoju domovinu i otvara puteve budućnosti – da menja svet.

Istražujući u arhivama i bibliotekama građu o učešću studenata Pravnog fakulteta u Beogradu u radnim akcijama u zemlji i svetu, nailazio sam na brojne napise i o učešću medicinara u njima. Iz njih se vidi da su medicinari (pored pravnika i ekonomista) svake godine slali na izgradnju auto-puta po dve brigade i to „Dr Simo Milošević” i „Mika Mitrović”, a na izgradnju Jadranske magistrale 1964. godine jednu, i to „Mika Mitrović Jarac”. Ukupno su samo u ovom periodu (1958–1964) poslali 13 brigada sa oko 1.400 brigadira i brigadirki, a oko trećine učesnika bile su studentkinje.

Pored toga, brojni medicinari učestvovali su u radnim akcijama kao brigadiri univerzitetskih brigada u izgradnji zemljotresom razrušenog Skoplja 1963. godine (brigada „Borac”), izgradnji magistralnog puta Preljina–Čačak–Užice 1960. godine (brigada „Đorđije Đoko Kovačević”), izgradnji Doma studenata „Patris Lumumba” 1961. godine (brigada „Patris Lumumba”) itd. Odziv studenata za učešće na radnoj akciji bio je izuzetno veliki i kretao se od 500 do 770 (1961. godine), a na akciju je moglo da ode najviše njih 240 (do 120 brigadira po brigadi). Za izvanredno zalaganje na trasi i rezultate postignute u svim delatnostima (obrazovnim, kulturnim, sportskim...) brigadama je dodeljivano jedno od najznačajnijih priznanja – počasno zvanje „udarna brigada”.

Brigadi koja se naročito ističe dodeljivana je i specijalna pohvala, kao i prelazna zastava na celoj trasi ili delu trase. Obe brigade bile su među najboljima na trasi. Od 1958. do 1960. svake godine su više puta proglašavane udarnom brigadom (ovo priznanje dodeljivano je po isteku svake dekade i vanredno, po isteku meseca), a od tada, zbog promene uslova, dva puta, odnosno samo jednom. Istovremeno su i specijalno pohvaljivane. Na primer, brigada „Mika Mitrović” je 1960. godine po odluci glavnog štaba ORA bila nosilac prelazne zastave cele trase, a brigada „Dr Simo Milošević” nosilac zastave trase Udovo–Đevđelije.

Brigade su organizovale kurseve prve pomoći za ostale brigade u naselju, kao i za stanovnike susednih sela. Tako je brigada „Dr Simo Milošević” organizovala timove od oko 40, uglavnom brigadirki, koje su vršile preglede stanovnika okolnih sela. Ovaj uspeh daleko je prevazilazio okvir radnih akcija i zato je Glavni štab odao brigadi posebno priznanje.

Brigade su dobile i zlatne plakete u okviru takmičenja povodom 20. godišnjice revolucije i održavanja radnih akcija. Više od trećine brigadira proglašeno je udarnicima, a oko polovina je pohvaljena. Pored graditeljskih priznanja, obe brigade bile su i svake godine odlikovane Ordenom rada i reda, koji je početkom 1961. preimenovan u Orden rada sa crvenom zastavom. Brigada „Dr Simo Milošević” odlikovana je šest puta, a „Mika Mitrović” ima jedan orden više zbog učešća u izgradnji Jadranske magistrale. Povodom 30. godišnjice omladinskih radnih akcija predsednik republike odlikovao je 1976. sve omladinske radne brigade u SFRJ od 1946. do 1976. godine godine veoma visokom Ordenom bratstva i jedinstva sa zlatnim vencem, koji su dobile i brigade medicinara.

Pravnici su sačuvali od zaborava učešće svojih 15 brigada sa oko 2.000 brigadira na radnim akcijama u zemlji i svetu, objavljivanjem knjige „Ruke i poruke naše mladosti”, o čemu je „Politika” objavila više tekstova. Poslednji je trenutak da se sačuva od zaborava učešće medicinara na izgradnji auto-puta objavljivanjem knjige o tome na osnovu sećanja samih učesnika i istraživanjem odgovarajuće građe. Te brigade bile su među najboljima na Beogradskom univerzitetu i to zaslužuju. Spremni smo da im stavimo na raspolaganje dokumentaciju kojom raspolažemo.

Đuro Radanović