Nova spomen-ploča na Starom vojničkom groblju u Šumaricama

Kragujevac – Umesto stare spomen-ploče, oštećene prilikom pada drveta za vreme oluje pre nekoliko meseci, u Šumaricama će na Starom vojničkom groblju biti postavljeno novo obeležje, sa potpunijim podacima o groblju i vojnicima koji su tu sahranjeni. Na novoj spomen-ploči naći će se imena 142 srpska vojnika čija su nadgrobna obeležja sačuvana. Sa približno 5.000 pokopanih vojnika, Staro vojničko groblje u Šumaricama je najveće vojničko groblje na tlu Srbiju.

Za razliku od starog obeležja, na novoj spomen-ploči biće ispisani precizni podaci o samom groblju i vojnicima čija su nadgrobna obeležja sačuvana do danas, kaže Nenad Karamijalković, direktor regionalnog Zavoda za zaštitu spomenika kulture sa sedištem u Kragujevcu.

– Novo obeležje će sadržati tačne podatke o Starom vojničkom groblju do kojih sam došao tokom svojih istraživanja – objašnjava Karamijalković, navodeći da su stari podaci bili zastareli.

Finansijer novog obeležja je Spomen-park „Kragujevački oktobar”, a a pre početka izrade konsultovan je i Republički zavod za zaštitu spomenika kulture. Izrada nove spomen-ploče poverena je firmi „Tandem gradnja”.

– Ploča se već radi i trebalo bi da bude postavljena do sredine juna – navodi Karamijalković.

Sa približno 5.000 pokopanih vojnika još iz srpsko-turskih i srpsko-bugarskih ratova u 19. veku, Staro vojničko groblje u Šumaricama je najstarije i najveće stalno vojničko groblje na tlu Srbije, a treće u svetu, posle Zejtinlika i Jindrihovica u Češkoj. Na Zejtinliku u Solunu pokopani su posmrtni ostaci 7.441 našeg vojnika iz Prvog svetskog rata, a na češkom groblju, uz 7.100 srpskih zarobljenika sahranjeno je i 189 Rusa.

– Od oko 5.000 vojnika koji su sahranjeni u Šumaricama, 3.500 su srpski vojnici, računajući i vojnike Kraljevine Jugoslavije. Tu je sahranjeno i 1.000 austrougarskih vojnika, kao i 361 nemački vojnik. Na istom mestu su pokopani posmrtni ostaci tri carska ruska vojnika i tri sovjetska vojnika – kaže Karamijalković, predočavajući rezultate istraživanja objavljenih u monografiji „Staro vojničko groblje u kragujevačkim Šumaricama”.

Vojničko groblje u Šumaricama formira se uporedo sa izgradnjom Vojne bolnice u Kragujevcu, a prvi vojnik je tu sahranjen 1866. Bio je to osamnaestogodišnji Živoin Jovanović, pitomac iz Kragujevca. Poslednji srpski vojnik sahranjen u Šumaricama je rezervni potpukovnik Vojske Kraljevine Jugoslavije Uroš P. Crnilović, koji je poginuo braneći Kragujevac aprila 1941. Krajem prošlog veka porodica je ekshumirala posmrtne ostatke ovog oficira i prenela ih u rodno Vlasotince.

Vojničko groblje u Šumaricama prvi put je obnavljano u periodu od 1928. do 1930. godine, a 2017. su restaurirana preostala nadgrobna obeležja.