Od đumruka do varoši

Raška – Povodom 17. septembra, Dana opštine, u Raški je organizovan niz manifestacija. Podsećalo se na njenu istoriju, sumirao pređeni put, predstavljali planovi za budućnost i deljena praznična priznanja i nagrade.

Raška nosi naziv stare srpske srednjevekovne države. Nastala je na ušću reke Raške u Ibar, gde se sve do Prvog balkanskog rata nalazila carina između Kneževine Srbije i Osmanskog carstva. I sada se deo varoši gde se nalazila carina zove Đumruk, što je na turskom jeziku značilo carina. Pre 179 godina, 17. septembra 1845. godine, knez Aleksandar Karađorđević (sin Karađorđa Petrovića) na predlog ministra Ilije Garašanina potpisao je ukaz o podizanju varoši Raška. Predlog je obrazložen time da se tu ostvaruju mnogobrojni kontakti građana sa obe strane granice, trguje se i obavljaju se drugi poslovi „tako da je postalo nužno stalno prisustvo sreskog kapetana koji bi rešavao nastale probleme građana”. Nikola Alković, tadašnji carinik, smatra se autorom prvog urbanističkog plana Raške, sa pravim ulicama i razmeštajem važnih zgrada. Vrlo brzo po osnivanju tada pogranične varoši razvija se školstvo, sudstvo, građevinarstvo i zanati, počinje razvoj industrije, eksploatacijom ruda i šuma.

Predsednik opštine Raška Darko Milićević na svečanoj sednici Skupštine opštine nabraja šta je sve u minuloj godini urađeno kako bi Raška nastavila da se razvija. Uoči praznika označio je početak rada novoizgrađenog parkinga i najavio izgradnju kanalizacione mreže na Kopaoniku, puta do rodne kuće poznate heroine iz Velikog rata Milunke Savić i još nekoliko lokalnih puteva, rasvete u centru planine Golije, rekonstrukciju Osnovne škole u Raški... Sve to da bi život u Raški bio lepši. Brine ga što je u ovom gradiću sve manje stanovnika.

Na svečanosti su dodeljena i opštinska priznanja. Raška povelja kao najznačajnije priznanje dodeljena je Ibarskim rudnicima kamenog uglja u Baljevcu, koji postoje ravno sto godina. Zahvalnice i nagrade opštine Raška dodeljene su i zaslužnim pojedincima.

U gradskom parku i na platou kod crkve, koji su decenijama bili mesto susreta Raščana, predstavili su se sportski klubovi, folklorna društva, brojna udruženja i ustanove... Raščanke su sve prolaznike nudile slatkišima i starinskim specijalitetima napravljenim po nasleđenim receptima.