Marš sećanja: Godišnjica egzodusa na Vozući

Jedanaest autobusa sa učesnicima marša „Stazama egzodusa 2025“ stigli su u Tumare u Federaciji BiH odakle će pešačiti 22 kilometra do Stoga, u znak sećanja na 30 godina od stradanja i progona 1.920 srpskih porodica sa područja Vozuće, doline reke Krivaje, te južnog i zapadnog Ozrena.

Učesnici marša prisustvuju službi u crkvi Presvete Trojice u Tumarama, a potom će stazom kamionskog puta krenuti maršrutom Tumare-Brijesnica Gornja-Kvrga Malčići-Borovci–Lozna–Stog.

Staza kojom će se kretati učesnici marša duga je 22 kilometra, a završiće se u naselju Stog kod Vozuće u opštini Zavidovići. Reč je o kamionskom putu kojim su se Srbi iz Vozuće i doline Krivaje povlačili pred pripadnicima takozvane Armije BiH.

Dolazak i okupljanje učesnika kod Crkve Svetog Đorđa planirano je između 14.00 i 15.00 časova.

Tu je predviđena liturgija i prisluživanje sveća za poginule i nestale, polaganje venca, prigodno obraćanje zvanica i domaćina, ručak za učesnike marša i goste.

Učesnici marša dolaze iz Dervente, Modriče, Vukosavlja, Prnjavora, Srpca, Bijeljine i Banjaluke.

Predsednik Zavičajnog udruženja Zavidovićani sa sedištem u Doboju Zoran Blagojević rekao je da Srbi, koji su nekada živeli na tom području, svakog 10. septembra organizuju marš „Stazama egzodusa“, sa kojeg već godinama pozivaju one koji znaju da kažu gde su tela 129 nestalih Srba sa tog područja, zahtevaju da nadležnost Instituta za nestala lica BiH ponovo preuzmu institucije Republike Srpske, kao i da nalogodavci i izvršioci stravičnih zločina budu sankcionisani.

Srbi iz Vozuće proterani su sa vekovnih ognjišta u ofanzivi takozvane Armije BiH pod nazivima „Uragan“, „Farz“ i „Badr el Bosna“.

Masovno stradanje Vozućana dogodilo se od 10. do 24. septembra 1995. godine usled ofanzive 23.000 muslimanskih vojnika Drugog i Trećeg korpusa takozvane Armije BiH i odreda „El mudžahedin“, te NATO bombardovanja potpomognutog njihovim jedinicama za brza dejstva, kao i pakistanskog kontingenta međunarodnih mirovnih snaga.

Tada je spaljeno više od 30 srpskih sela, proterano 1.920 srpskih porodica sa 7.680 članova, ubijeno 459 boraca Vojske Republike Srpske i civila, dok se za većim brojem još traga.

Padom Vozuće, okončano je proterivanje i etničko čišćenje Srba sa područja zeničke regije, započeto 1992. godine.

Zbog stravičnih zločina nad Srbima Vozuće i Zavidovića trenutno su osuđeni samo ratni zločinac i nekadašnji načelnik Generalštaba takozvane Armije BiH Rasim Delić na tri godine pred Haškim tribunalom, kao i ratni zločinac, komandant Trećeg korpusa takozvane Armije BiH Sakib Mahmuljin, koga je Apelaciono veće Suda BiH pravosnažno osudilo na osam godina zatvora, koje ne izdržava nakon bekstva iz BiH.

Mahmuljin je jedan od devetnaest identifikovanih i delimično identifikovanih lica, pripadnika takozvane Armije BiH i stranih dobrovoljaca protiv kojih su podnesene krivične prijave o zločinima počinjenim nad Srbima na području Ozrena i Vozuće u julu i septembru 1995. godine.