Traganje za ljudima

Drugo scensko čitanje dramskog teksta „Režim isceljenja” Tanje Šljivar, najavljeno kao osobeni nastavak „Režima ljubavi”, očekivano se razlikuje od prvog tumačenja reditelja Bojana Đorđeva u Hrvatskom narodnom pozorištu u Varaždinu, odigranog na 69. Sterijinom pozorju, kao i na gostovanju u Ateljeu 212. Očekivano jer je reč o vrlo nekonvencionalnom tekstu koji računa na beskrajne slobode scenske interpretacije.

Novu predstavu, u režiji Đorđa Nešovića, karakterišu prodornija parodična značenja, intenzivniji komički efekat, snažnija autoreferencijalnost, kao i upadljiva otvorenost prema gledaocima. Ovu formalno i stilski složenu dramu, fragmentarne strukture, nepostojanih likova i nelinearne naracije, koja odslikava otuđenje ljudskog bića u jednom sumornom, (post)apokaliptičnom svetu, Nešović postavlja scenski razgranatije i žovijalnije, i brehtovski, u pogledu odnosa glumaca prema ulogama koje igraju, kao i prema publici. Pre formalnog početka izvođenja na sceni, dok ulazimo u salu, akteri obučeni u nekakve skafandere nas u tišini dočekuju u foajeu, a kasnije, tokom predstave, više puta nas uvlače u njen tok, postavljaju nam različita pitanja, mole nas da im protumačimo značenja tarota, ili nas podstiču da sa njima horski uzvikujemo parole, na primer „Go Vegan” itd. To sve ima i vrlo komično (prateće) dejstvo, pored osnovnog cilja, problematizacije i razobličavanja savremenih društvenih pojava, stereotipa i trendova življenja, ali i kritičkog angažovanja gledalaca.

Neposrednu igru glumaca na sceni dopunjuju tri ekrana, gde se prikazuju izazovni različiti snimci, često ironičnih značenja, na primer, kada emituju umirujuće prizore prirode, kao pratnju meditativnim prikazima radnje, potrebe protagonistkinje za isceljenjem, uronjene i u zanosne mirise orijentalnih štapića, ili različite inkarnacije savremenih gurua koji obećavaju pomoć i mir napaćenim dušama, a oni imaju i poseban komički smisao jer ih predstavljaju izobličena lica glumaca u predstavi (video-radovi Milorad Savanović). Podsticajni su i povremeni natpisi na ekranima, koji produbljuju brehtovska značenja autoreferentnosti, odnosno osvešćivanja izvođenja kao takvog, što ukazuje na specifičan, istraživački i višeznačan, odnos autora predstave prema polaznom dramskom tekstu. Pored zanimljivo korišćenih ekrana, scenografija Lare Bunčić je pomalo glomazna, a može se reći, nedovoljno iskorišćena; pozornica je zatrpana stepenicama, cevima i drugim kabastim elementima. Kostim Maje Mirković i Biljane Tegeltije Bojanić je, s druge strane, izuzetan, bogat, razmaštan i promišljen u stilizaciji, odgovarajuće prati brojne promene likova i rasparčane prizore radnje, imajući povremeno i komički efekat zbog neočekivano rascvetane maštovitosti (na primer, bodljikavi kostim Virusa, koga inače posebno šarmantno i dirljivo predstavlja Marko Grabež).

Igra glumaca je ovde, takođe, drugačije oblikovana nego u prvom čitanju teksta (tamo je bilo pet, a ovde četiri izvođača). Natalija Stepanović, Dragana Đukić, Ivan Jevtović i Marko Grabež vešto i posvećeno grade mozaik jednog (post)apokaliptičnog sveta, gde je stabilan samo lik protagonistkinje, pacijentkinje (Stepanović), dok ostali epizodično predstavljaju fragmente likova nutricionista, bioenergetičara, ljubavnika, astrologa, popova itd. Njihova igra u najvećoj meri izrasta iz tla stilizacije i odsustva psihologizacije, što se između ostalog može razumeti kao znak otuđenosti i usamljenosti u tom (našem) obezljuđenom svetu. Na taj način se uspostavlja i izrazito ironičan, subverzivan odnos prema apsurdima takvog postojanja, projekcijama naših dubokih strahova od bolesti, starenja, samoće, smrti, i istovremenih pokušaja da pronađemo rešenje, ili oslobođenje, u zagrljaju alternativne medicine, na primer.

Iskorak iz takvog, do tada ujednačenog i doslednog stila igre, stiže pri kraju predstave, kada glumci nastupaju u svedenom kostimu, realistički; ova promena (nepotrebno) zbunjuje gledaoca, narušavajući pomalo do tada specifičan „sklad nesklada”. Nakon toga se vraćaju na raniji stil igre, u završnom horskom izvođenju, kada se zaista snažno, prodorno, bez daha, kao da je u pitanju mantra, kao da od toga zavisi sudbina sveta, izražava potreba za (izgubljenom) međuljudskom bliskošću, između ostalog.