Košare 1999: Bitka koja je postala simbol odbrane otadžbine

Danas se navršava 27 godina od početka Bitke za Košare, jedne od najtežih i najznačajnijih borbi u novijoj istoriji srpske vojske, koja je postala simbol otpora i odbrane otadžbine.

Borbe na jugoslovensko-albanskoj granici započele su u ranim jutarnjim časovima 9. aprila 1999. godine, kada je oko 1.500 pripadnika OVK, uz podršku albanske artiljerije, NATO avijacije i stranih instruktora, pokrenulo snažan napad na rejon karaule Košare. Napad je izveden na frontu širine nekoliko kilometara i u početku je iznenadio jedinice Vojske Jugoslavije.

Karaula Košare, smeštena na obroncima Prokletija, nedaleko od Đakovice i Dečana, do tada nije bila direktna meta NATO udara, iako su drugi granični položaji bili izloženi intenzivnim napadima. U trenutku početka ofanzive, na tom delu fronta nalazilo se nešto više od stotinu pripadnika graničnih jedinica Vojske Jugoslavije, koji su se, u uslovima žestokog bombardovanja i diverzantskih akcija, našli pod snažnim pritiskom.

Vojni vrh je u tom periodu procenjivao da bi glavni kopneni udar mogao da usledi iz pravca Makedonije, gde je bilo raspoređeno oko 16.000 vojnika NATO-a, pa se napad preko Košara nije smatrao najverovatnijim scenarijem. Zona odgovornosti pripadala je 125. motorizovanoj brigadi, koja je već bila angažovana u borbama protiv terorističkih formacija u Metohiji i izložena konstantnim vazdušnim udarima, što je dodatno otežavalo pripreme za odbranu.

Drugog dana borbi, snage OVK zauzele su karaulu Košare, što je u svetskim medijima predstavljeno kao značajan uspeh. Ipak, sam položaj karaule, okružen brdima i taktički nepovoljan za odbranu, nije omogućavao dalji prodor.

Ubrzo nakon pada karaule, na front su pristigla pojačanja Vojske Jugoslavije iz pešadijskih i specijalnih jedinica, pa je do 19. aprila linija odbrane stabilizovana. Do kraja rata nije bilo većih pomeranja fronta.

Na vrhuncu borbi, Vojska Jugoslavije imala je oko 1.200 vojnika na ovom pravcu, dok su snage OVK, uz dobrovoljce i jedinice albanske vojske, brojale između pet i šest hiljada ljudi.

Osnovni cilj napada bio je prodor u Metohiju i izvođenje jedinica Vojske Jugoslavije na otvoren prostor, gde bi do izražaja došla tehnološka nadmoć NATO avijacije. Uprkos snažnim napadima, agresor je uspeo da zauzme teritoriju Savezne Republike Jugoslavije širine oko četiri kilometra i dubine od nekoliko stotina do najviše hiljadu metara.

Bitka za Košare trajala je 67 dana i odnela 108 života. Iako vođena u izuzetno teškim uslovima, ostala je upamćena kao primer upornosti i žrtve u odbrani državne granice i otadžbine.