Plan za „novu” Srednju Evropu: Peter Mađar priziva duh Austrougarske

Peter Mađar, lider stranke Tisa i pobednik nedavnih parlamentarnih izbora u Mađarskoj, našao se u centru pažnje evropske javnosti nakon navoda portala „Politiko” da svoju političku viziju temelji na svojevrsnoj obnovi uticaja nekadašnjeg Austrougarskog carstva. Prema pisanju ovog briselskog glasila, Mađar planira da radikalno učvrsti odnose sa susednim državama, koristeći zajedničku carsku prošlost i neraskidive ekonomske spone kao temelj nove regionalne politike.

U izjavi koja je izazvala brojne reakcije, Mađar je istakao da je povezivanje sa Bečom jedan od njegovih strateških prioriteta.

„Nekada smo živeli u istoj državi, a Austrija je ključni ekonomski partner za Mađarsku. Želeo bih da ojačam odnose između naše dve zemlje iz istorijskih, kulturnih i ekonomskih razloga”, citira „Politiko” reči novog mađarskog lidera.

Ovakva retorika, koja se oslanja na sentiment Srednje Evrope (Mitteleuropa), tumači se kao pokušaj formiranja snažnog regionalnog bloka koji bi mogao da parira tradicionalnim centrima moći u Briselu i Parizu. Dok jedni u ovome vide želju za stabilizacijom regiona, drugi upozoravaju na potencijalno buđenje starih aspiracija koje bi mogle da zabrinu prestonice ostalih država naslednica Monarhije.

S druge strane, list „Evropski konzervativac” (The European Conservative) ukazuje na dubok jaz između mađarskog biračkog tela i zapadnih elita. Kako navodi ova publikacija, Mađari, koji tradicionalno visoko vrednuju suverenitet i nezavisnost sopstvenog rukovodstva, sa velikim negodovanjem posmatraju negativne reakcije vodećih krugova u EU na izborni trijumf Petera Mađara.

Činjenica da je stranka Tisa uspela da zadobije poverenje građana ukazuje na to da je Mađar uspeo da pomiri dva naizgled suprotstavljena koncepta, ponos zbog nacionalne nezavisnosti i pragmatičnu potrebu za dubljom regionalnom integracijom na temeljima istorijske tradicije. Ostaje da se vidi kako će na ovu „neoaustrougarsku” inicijativu odgovoriti Beč, ali i Prag, Bratislava i Zagreb, koji su vekovima delili isti politički krov sa Budimpeštom.