Neumrli pesnički glas

„Buntovnik – Spasoje Pajo Blagojević”, naziv je knjige koju su, povodom 80-deset godina od rođenja ovog nadahnutog književnika, u izdanju podgoričkog Unireksa, priredili mr Aleksandar Ćuković i dr Radoje Femić. Recenzent, prof. dr Jovan Delić, priređivači i gosti, knjigu će predstaviti u petak, 17. jula, na predstojećim Pesničkim susretima na izvoru Pive, a uoči uručenja regionalne nagrade koja nosi ime jednog od osnivača ove manifestacije.

Između korica ovog kompleksnog izdanja, priređivači su dali izbor iz poezije i kritika, priloge za buduću monografiju, fotografije i druge sadržaje vezane za autora tragično preminulog pre 38 godina. Tu su prikazi, izvodi iz recenzija, zapisi, izjave i posvete Miodraga Bulatovića, Gojka Antića, Milentija Đorđevića, Branka Janjuševića, Koste Radovića, Jevrema Brkovića, Novaka Draškovića, Blagote Baća Mitrića, Mirka Vukovića, Budimira Dubaka, Bećira Vukovića, Radomira Uljarevića…

– Cilj knjige jeste da na sveobuhvatan i jasan način ukaže na najautentičnije pesničke punktove autora bez strogog praćenja hronološkog, tematskog, motivskog i drugih okvira, ali i da još jednom, nanovo, oživi ovog autora u savremenom trenutku. Naša namera je da reafirmišemo neumrli pesnički glas, da motivišemo savremene i buduće istraživače da se vrate Blagojevićevom nedovoljno proučenom delu, kao i da javnosti skrenemo pažnju na veličinu, kvalitet i značaj njegovog stvaralaštva za naše prilike i uopšte kulturu, piše u predgovoru priređivača.

Aleksandar Ćuković navodi da je Blagojević stvaralački radoznao, ispitivački i buntovnički raspoložen, nezadovoljstvo usudom pesničke mnogookosti prerano zamienio pogledom s onog sveta. Ujedno konstatuje:

– Nije moguće dati jedan odgovor na pitanje zašto nam je poezija ovog autora i danas bliska i potrebna. Blagojević ostaje uticajan na književnom nebu kroz svoju sposobnost da preoblikuje lična iskustva u univerzalne istine, čime nas živo podseća na vrednost poezije kao sredstvo za istraživanje iskonskih osećanja i unutrašnjih previranja. S druge strane, kroz poeziju ovog autora, dokazujemo da je istinska umetnost sposobna da prelomi stege vremena i prostora.

Izabrane kritike o delu Spasoja Blagojevića, kako kaže Radoje Femić, pokazuju da je bio u milosti izabranih kritičara, koji su u njegovom životu i delu videli neobične podudarnosti kakve se zapažaju samo kod rođenih stvaralaca.

Spasoje Blagojević rođen je 1. juna 1946. godine na Pivskom Oku, kao šesto od osmoro dece protojereja i prosvetitelja Đurka i Savete, rođene Blečić. Osnovnu školu završio na Goransku, gimnaziju je pohađao u Nikšiću, a završio je u Gornjem Milanovcu. Posle studija na Učiteljskom  i Filozofskom fakultetuu Beogradu, radio je u školi, a potom u SIZ-u za socijalno.

Učesnik je studentskih demonstracija 1968. godine koje su imale veliki uticaj na njegov lik i na njegovo delo. Osobenim odnosom prema političkim, društvenim i kulturnim zbivanjima, zalaganjem za demokratiju u ondašnjem jednopartijskom sistemu i zalaganjem za socijalnu pravdu, Blagojević je postao jedan od simbola crnogorske avangarde tokom 80-desetih godina prošlog veka.

U zaostavštini Paja Blagojevića su kolekcije knjiga, umetničkih slika, gramofonskih ploča iz zlatnog doba rokenrola, kao i etnografska zbirka koja sadrži veliki broj starih predmeta. Štampanje knjige pomoglo je Ministarstvo kulture i medija Crne Gore, na Konkursu za finansiranje projekata u 2024. godini.