Srpske balade sa Kosova na hebrejskom

Specijalno za „Politiku”
Tel Aviv – Izdavačka kuća „Arije Nir” u Tel Avivu objavila je dvojezično, hebrejsko-srpsko izdanje knjige „Poezija Kosova – izbor srpskih balada”, u čvrstom povezu, sa slikom „Kosovka devojka” Uroša Predića na koricama. Prevodilac i autor komentara je Arje Stav.

U predgovoru je na 60 stranica data istorija Srbije i Kosova, ilustrovana fotografijama, geografskim kartama i umetničkim slikama; fotosima iz filma Zdravka Šotre „Boj na Kosovu” sa fotografijom Miloša Žutića u ulozi kneza Lazara. Predstavljena je i ličnost Vuka Karadžića, njegov doprinos definitivnom obliku srpskog pisma i reformi jezika, uz fotografiju spomenika, podignutog mu u Beogradu 1937. godine.

Ali, knjiga je ilustrovana i umetničkim slikama iz ranijih istorijskih perioda. Tako je uz pesmu „Zidanje Ravanice” stavljena slika Đure Jakšića „Car Lazar”, naslikane 1868. godine, pa portret Miloša Obilića, delo slikara Aleksandra Dobrića (1858). Pesma „Marko Kraljević i beg Kostadin” ilustrovana je freskom iz, kako je zabeleženo, jednog manastira u Makedoniji, rađenom 1367. godine. No, više od svega iznenađuje precizan prevod balada Arije Nira, sa srpskog na hebrejski jezik, u koji je morao uložiti veliki trud i dugogodišnji rad.

Paralelno, na srpskom i hebrejskom jeziku, štampani su ciklusi srpskih narodnih pesama: „Pretkosovski ciklus”, „Kosovski ciklus”, „Pesme o Marku Kraljeviću”, „Pokosovski ciklus”, „Hajdučke i uskočke pesme”, „Pesme o oslobođenju Srbije i Crne Gore”.

Na dnu svake stranice knjige nalaze se fusnote, sa objašnjenjima i izvorom literature. Tako je u poglavlju „Zaveštanje kosovske bitke” zabeleženo: „KosovoMedievalBattle, eds. Waynes. VuchinichandThomasA. Emmert” (Minesota, tekst iz istraživanja srpske književnosti profesora Vučinića…) Iz opširne bibliografije može se videti da se Arije Nir služio i Glasnikom društva srbske slovesnosti XIII, 1861,” odakle je preneo „Pohvalno pismo knezu Lazaru”.

U okviru opširnog pogovora objavljena je pod naslovom „Tradicija usmene poezije” studija dr Nade Milošević-Đorđević, profesora književnosti i istorije na Filozofskom fakultetu u Beogradu, u okviru knjige „TheHistoryofSerbianCulture” (1995).

Veoma je značajno što je na poslednjih pet stranica, od 455 ukupno, knjige „Poezija Kosova” objavljena detaljna bibliografija na originalnom jeziku na kojem je pisana i u prevodu, tako da čitaoci koji žele da se ozbiljno bave ovom temom mogu da se posluže opširnim studijama.

Ana Šomlo