Dvanaesti projekat Rumunske scene

Vršac – Dosadašnji uspesi Rumunske scene, pri Narodnom pozorištu „Sterija” u Vršcu, koja je ušla je u šestu godinu života, demantovali su sve skeptike. Rumunska scena nije slučajno osnovana u Vršcu. U ovoj opštini rumunska zajednica je najbrojnija kod nas.

– Za nepunu godinu dana pripremili smo dva ozbiljna projekta: „Dekomponovano pozorište”, ili „Čovek – kontejner”, po Mateji Višnjeku, iz Pariza, u režiji Julijana Ursuleskua, i „Tok-šou”, ili „Kako je Gabrijeli izvađen jajnik”, po tekstu Štefana Karamana iz Bukurešta, a u režiji Sebastijana Barbalana, iz Rima – kaže pesnik i novinar Petru Krdu, predsednik Umetničkog saveta Scene, čije je angažovanje još od početka obećavalo uspeh.

Obe predstave su, osim u Vršcu, videli i ljubitelji pozorišne umetnosti u više pozorišta Srbije, Rumunije, Češke, a uskoro i Egipta.

I sam Krdu kaže da je „osnivanje profesionalnog pozorišta na rumunskom jeziku bilo veliko iskušenje, i neka vrsta čuda – ukoliko opstane”. Petogodišnji rad, koji je ocenjen visoko, i predstavlja „jedinstven pokazatelj da je profesionalizacija pozorišnog života Rumuna, ipak, moguća, uprkos svim teškoćama”.

– Rumuni su u Vršcu, pre šest decenija (opet u Vršcu, od 1949. do 1956. godine), imali profesionalno pozorište, iako nije bilo obrazovanih glumaca i profesionalnih reditelja. Sada je situacija obrnuta: nema zaposlenih, jer je sve u sferi visokopostavljenih ciljeva i želja, postoje profesionalni reditelji na rumunskom, ali i oni koji govore drugim jezikom, jer pozorište je samo po sebi univerzalan jezik. Važno je da se pozorišni komad igra na rumunskom, dok je manje važna nacionalna pripadnost reditelja, scenografa, kompozitora... – kaže Krdu.

Na „vršačkim daskama” igrana je i „Smrt jedne banane” savremenog španskog pisca Alfonsa Curoa, u režiji Korine Oprea iz Bukurešta, a potom „Plej Jonesko” u režiji Bore Draškovića.

Scena se ponosi i činjenicom da je prvi put na našim prostorima igran Sterija na rumunskom jeziku. Reč je o komadu „Prevareni”, koji se sastoji od dve jednočinke, u adaptaciji i režiji Anđelke Nikolić iz Beograda. Dramatizacija poezije Vaska Pope, pod nazivom „Pupoljci”, bila je šesti projekat, u režiji Stevana Bodrože. Na rumunski jezik prevela ju je Ofelija Meza. Sedmi projekat se odnosi na delo rumunskog mislioca Mirčea Elijadea (1907–1986) „Kod ciganki”, u režiji Zorana Cvetkovića.

Potom su sledili „Izveštaj o mojoj smrti” Gabrijela Kifua, u režiji Bogdana Kristijana Dragana, pa „Fuksijada” Demetrua Dem. Demetreskua-Brzaua (Urmuza – pseudonim), u režiji Ramone Dumitrean iz Kluža, „Druga matematika” Nikite Staneskua, u režiji Dare de Luke, „Zamak slepih” Đelu Nauma u režiji Bogdana Kristijana Dragana, a u pripremi je pravi pozorišni spektakl, „Elektra” Danila Kiša, u režiji Bore Draškovića. Premijerno izvođenje je 10. maja, u atrijumu Gradskog muzeja u Vršcu.

J. Danilović