Savršenstvo u obliku kruga

Na Istoku lotos je pandan simbolu ljiljana ili ruže na Zapadu i ima više simboličkog značenja od bilo kog drugog cveta.

Veoma je značajan u budizmu gde označava duhovni razvoj, lepotu i čistotu jer, iako raste iz prljave močvarne vode, nije njome uprljan i procveta tek na sunčevoj svetlosti. Legenda kaža da kada je novorođeni Sidarta, budući Buda, dodirnuo prvi put zemlju i načinio prvih sedam koraka, na tim mestima je, kao znak sedam stepenica duhovnog razvoja, izniklo sedam lotosa. On je simbol univerzuma, praiskonskih voda, duhovnog otkrovenja, mudrosti i nirvane.

U kineskoj simbolici lotos simbolizuje savršenstvo, mir i plodnost, ali pošto ista biljka nosi cvat, cvet i seme, predstavlja i prošlost, sadašnjost i budućnost.

U ikonografiji drevnih Egipćana, rascvetali lotos kao i feniks simbolizuje ponovno rođenje, besmrtnost i kraljevsku moć. Bio je posvećen bogu Horusu, ali prikazan uz boga sunca Ra predstavljao je solarni, uz boga Horusa lunarni princip, dok je kao pratilac boginje Izide bio simbol plodnosti.

U grčko-rimskoj tradiciji, lotos je bio simbol boginje Afrodite, odnosno Venere. Za Sumere je bio solaran kada je prikazan uz boga Sunca a lunaran u predstavama sa Velikom majkom.

U mnogim kulturama smatran je simbolom savršenstva, jer njegovi cvetovi imaju oblik kruga. Koren lotosa označava stabilnost, stabljika pupčanu vrpcu koja čoveka povezuje s njegovim izvorom, cvet zrake sunca a seme plodnost i stvaranje.

Tokom srednjeg veka poistovećen je sa mističnim središtem i srcem sveta. Bio je ambivalentan simbol pa mu se značenje menjalo u zavisnosti uz koju životinju je predstavljan. Zbog bujnosti biljke i obilja semenki, danas je simbol napretka i brojnog potomstva. Kako na jednoj stabljici mogu biti dva cveta, često se uzima i kao simbol bračne sloge, a zbog mogućnosti da se tri stadijuma biljke – pupoljak, cvet i semenke mogu naći na jednoj stabljici, uzima se za simbol Svetog trojstva.