Somborci zaplivali pre 120 godina

Sombor – Dan Plivačkog saveza Srbije je 17. april. Ovaj se datum uzima se kao početak organizovanog plivačkog sporta, a to je dan kada su 1887. godine u Somboru udareni temelji organizovane sportske aktivnosti. Tog dana „uređena” su Pravila Somborskog sportskog udruženja, a u tom učestvovali su Stevan Gajčinović, Jovan Jakobčić, Kornel Mihajlović, Mirko Popović, Stevan Vojnić... List „Bačka” objavio je 23. septembra da je Ministarstvo unutrašnjih poslova odobrilo pravila Udruženja i dalo dozvolu za rad.

Osnivačka skupština održana je 1. oktobra i na njoj je izabrana uprava Somborskog sportskog udruženja(SSU ili na mađarskom ZSE).

Dve godine kasnije (1889) počela je s radom plivačka sekcija. Prvo plivačko takmičenje održano je 14. juna 1889. sa tada veoma popularnom disciplinom – 3.000 metara. Tog dana održana je prva plivačka trka u današnjoj Srbiji, a na kanalu okupio se „veliki broj naroda”, kako piše „Bačka”, da prati takmičenje u kojem su učestvovala samo četiri plivača. Start je bio kod Švrakine ćuprije, a cilj kod nekadašnjeg kupališta, levo od današnjeg Apatinskog mosta. Pobedio je Kornel Mihajlović, koji je postigao vreme od jednog sata, pet minuta i 10 sekundi. Drugi je bio Gruber Vince, treći Leo Majer Karol, a Friđeš Veber je odustao jer mu je tokom trke pozlilo.

Već 15. juna plivalo se na 100 m slobodno, a tada je pobedio Friđeš Veber, koji je 100 metara preplivao za minut i 43 sekunde. Iste godine somborski plivači gostovali su u Subotici, na Paliću.Na stazi od 3.000 m, učestvovalo je 12 plivača, a pobedio je Danijel Gal. Plivači su se takmičili i na 500 m sa preprekama od balvana, a prvi put su učestvovale i žene. Plivalo se kraulom i na na 70 i na 400 metara. U Somboru plivačka takmičenja održana su i 1896. i 1897. na 100 m slobodnim i leđnim stilom, na 200 i 400 m sa preprekama, a učestvovalo je čak šest ekipa iz Budimpešte. Zabeleženo je samo da je Aurel Auer bio pobednik na 100 m. Najveće takmičenje u Somboru pre Prvog svetskog rata održano je 18. i 19. avgusta 1908. i učestvovalo je više od 50 plivača.

Somborski studenti koji su se školovali u Beču, Pragu i Budimpešti 1907. godine u Sombor su doneli vaterpolo i već 1913. somborski vaterpolisti postali su prvaci Južne Mađarske u vaterpolu.

Za vreme Prvog svetskog rata sem tradicionalnog takmičenja sa plivačima Baje u plivanju, drugih aktivnosti nije bilo, iako se rad nije prekidao, a sekcija je brojala 30 aktivnih i talentovanih plivača.

Somborac Đerđ Sentđerđi, rođen 1900. godine, je bio najbolji somborski plivač i vaterpolista između dva rata. Bio je državni prvak i rekorder i reprezentativac u plivanju i vaterpolu, a tada je Sombor imao apsulutni primat u ovim sportovima. Na prvom prvenstu Jugoslavije u plivanju, koje je održano na Bledu 1921. godine, osvojio je prva mesta državnim rekordima na 100 i 1.500 m, a dvostruki šampion bio je i 1922. na 400 i 1.500 metara. Sentđerđi je učestvovao i na Olimpijskim igrama u Parizu 1924. godine, gde se takmičio na 400 m slobodno.

Sentđerđi se 1930. godine iselio u Argentinu (iste godine postao je prvak ove zemlje na 50 m) u kojoj je preminuo 1980. godine.

Somborska plivačica Krizmanič je 1921. godine postala prva prvakinja Jugoslavije na 50 i 200 m kraul, a 1922. na 100 i 300 m kraul. Bela Deak je bio prvak Jugoslavije na 100 m leđno, a Geza Jambor na 100 m bočno... Iste godine Somborci su postali prvi šampioni Jugoslavije u vaterpolu.

Višestruka državna prvakinja Jelena Lenart osvojila je zlatnu i srebrnu medalju na Prvom sveslovenskom prvenstvu 1927, a naredne godine osvaja zlatnu i bronzanu medalju na istom takmičenju.

SSU 1946. godine dobija novo ime – Sportsko društvo Polet, rekao nam je sekretar Imre Gertštmajer, zahvaljujući kojem somborsko sportsko društvo i danas uspešno radi sa mladim plivačima, iako se Sporstko društvo i plivački klub suočavaju sa brojnim teškoćama. Za postignute rezultate Polet je dobio 2007. nagradu „Jovan Mikić Spartak”.

Sombor danas ima jedan olimpijski bazen i dva dečja bazena, a imaju i jedno kupalište, koje je od bazena udaljeno kilometar i po, kao i popularni ,,Štrand”, sa bazenom za decu i odrasle.

Z. Zejneli