Kod Pločnika niče naselje iz kamenog doba

Prokuplje – U Pločniku je počela rekonstrukcija jednog od najpoznatijih arheoloških nalazišta iz mlađeg kamenog doba, tako da će ono dobiti izgled kakav je imalo pre više od sedam i po milenijuma. Rekonstrukcija se obavlja prema projektu Julke Kuzmanović-Cvetković, arheologa Narodnog muzeja Toplice, i mladog arhitekte Milana Radosavljevića, uz saradnju sa Narodnim muzejem Srbije.

Od autentičnog materijala, drveta, kamena i zemlje, biće sagrađeno tipično selo iz tog perioda. Ono će, prema rečima Julke Kuzmanović-Cvetković, vođe projekta, imati pet kuća, torove, niz radionica za obradu grnčarije, kože i metala, i sve drugo što je sadržalo naselje koje je ovde otkriveno još 1927. godine i koje se istražuje i sada. Naselje se prostiralo na oko 120 hektara, a najnovija otkrića potvrđuju da je ovde bila kolevka evropske metalurgije. Nađeni su, naime, ostaci peći za topljenje rude bakra, kao i niz predmeta od ovog metala, najfinije izrade, koji potiču iz 5500. godine pre nove ere.

U ovom izuzetno važnom poslu našli su zajednički interes opština Prokuplje i Turističko preduzeće „Planinka” iz Kuršumlije. Tomica Milutinović, zamenik predsednika opštine, i Radovan Raičević, generalni direktor „Planinke”, poboli su i prve stubove za jednu od kuća sojenica. Tom prilikom su ukazali na značaj ovog poduhvata za celu Toplicu. Raičević je rekao da njegovo preduzeće, koje gazduje Prolomskom i Lukovskom banjom, kao i atraktivnom prirodnom retkošću – Đavoljom  varoši, ulaže u podizanje neolitskog naselja kod Pločnika više od 3,5 miliona dinara, jer se ovaj jedinstven lokalitet u svetu uklapa u njihove vizije razvoja turizma u Toplici.

Opština je, pak, sa svoje strane, uložila oko milion dinara za geodetska snimanja, projekte, zaštitu... JP „Železnice Srbije” ustupilo je zemljište od oko 30 ari.

Planom je predviđeno da se radovi dovrše do 1. oktobra, a da se već za narednu turističku sezonu naselje i opremi za posetioce. Biće to prvo takvo rekonstruisano arheološko nalazište kod nas, sa kompletnom prezentacijom. U njemu će moći da se vide do sada otkriveni predmeti, ali i da se kupe njihove kopije kao suveniri.

D. Borisavljević