Spomenici sa 1450 godova

Čačak – Zavod za zaštitu prirode Srbije predložio je gradskoj upravi u Čačku da pet hrastova i jedan bor na tom području budu zaštićeni kao spomenici prirode.

Kada Skupština grada izglasa odluku u skladu sa pomenutim predlogom, briga o tim stablima biće poverena ovdašnjem Planinarskom društvu „Kablar“.

A upravo na Kablaru, na livadi Koste Čvrkića, samuje cer (jedna od 11 vrsta autohtonih hrastova) visok 21 metar i star 250 godina, ali još u snazi, iako je znatno vremešniji od dva veka, kolika je, po botaničkim knjigama, dužina života ove vrste hrasta. Prema rečima predsednika IO Ekološkog društva „Dragačevo“ Duška Ivanovića, cer sa Kablara je jedinstven primerak svoje vrste na području Srbije.

Najvremešniji od šest kandidata za spomenike prirode jeste hrast lužnjak na imanju porodice Simović, u Donjoj Gorevnici. Na priobalju Zapadne Morave uzdiže se stablo visoko 26 metara, čiji je prečnik debla 1,97 metara, a nikao je pre oko 400 godina. Duboku starost je dočekao zahvaljujući srećnom spletu okolnosti: hrast se nalazi na međi parcela dvojice vlasnika koji nisu mogli da se dogovore čiji je, pa su se i jedan i drugi „klonili sekire“.

Treći od hrastova, sladun u Slatinskoj Banji, star je 200 godina, a parcela na kojoj se nalazi vlasništvo je mesne zajednice. Visok je 18, a prečnik debla je 1,38 metara.

Lužnjak na parceli Olge Mijatović, u čačanskoj ulici Kneza Miloša, za 250 godina dosegao je 16 metara visine i prečnik debla od 1,07 metara.

Peti iz grupe hrastova predloženih za spomenike kulture jeste lužnjak na ulazu u Mrčajevce. Stasao je u dvorištu porodice Timotijević: stablo visoko 21,5 i prečnika 1,60 metara, iako mu je 150 godina, još je u ranoj mladosti, jer životni vek lužnjaka doseže i 1.000 godina.

Predlogom Zavoda za zaštitu prirode Srbije, osim pet hrastova, obuhvaćen je i dvestagodišnji crni bor iz dvorišta OŠ „Mladost“ u Ježevici, visok 21 metar.

Prema oceni stručnjaka, pet od šest pobrojanih stabala u dobrom je zdravstvenom stanju, dok su na najstarijem od njih, lužnjaku u Donjoj Gorevnici, vidni tragovi truljenja.