Nenaštimovani operski orkestar

Sa „Zatvorenim ostrvom”, maestro Martin Skorseze ponovo koketira sa poetikom glomaznih i pretencioznih holivudskih produkcija koje, po pravilu, publika preozbiljno shvata da bi se usudila da zagrebe ispod površine i tako eventualno otkrije da se u dubljim slojevima, umesto istinske složenosti i mudrosti, krije zapravo kreativni zamor i popriličan stvaralački nered.

U 148 minuta, ponovo sa svojim omiljenim glumcem Leonardom di Kapriom, sa kojim sarađuje već četvrti put, Skorseze kreće u veliku avanturu kafkijanskog kriminalističkog filma sa elementima horora i tragične ljubavne priče. Film je nastao prema romanu bostonskog pisca Denisa Lehana, prema čijoj je prozi Klint Istvud svojevremeno snimio „Mističnu reku”. S tim, što se Istvud držao stvarnosti, a Skorseze insistira na fantazmagoričnim zbivanjima.

Priča „Zatvorenog ostrva” potencijalno je uzbudljiva – o dva američka maršala, Tediju Denijelsu, istraumatizovanom ratnom veteranu (Di Kaprio) i Čaku Olu (Mark Rufalo), koji su 1954. pozvani na udaljeno i pusto ostrvo, nedaleko od obale Masačusetsa, kako bi istražili misteriozan nestanak žene-ubice iz utvrđene zatvorske bolnice za lečenje duševno obolelih kriminalaca. Prvi obrti nastaju kada agenti otkrivaju da se nad zatvorenicima na ostrvu vrše medicinski eksperimenti, poput onih u nemačkim koncentracionim logorima, a radnja filma dodatno usložnjava flešbekovima iz ratnih iskustava, privatne nesreće glavnog junaka i zadiranjem u problematiku funkcionisanja „Huverove Amerike”.

Skorseze, međutim, predvidljivo stvara analogiju između logora smrti i psihijatrijske ustanove u kojoj se leče najopasniji duševno poremećeni kriminalci američke nacije. I kompletna scenografija je osmišljena da podseća na koncentracioni logor u čijem je oslobađanju Denijels učestvovao (Dahau), te ga otuda prate slike iz prošlosti koje se mešaju sa prikazima stradale supruge Dolores (Mišel Vilijams), čije je prisustvo tu da (suviše providno) sugeriše kako je ljubav osnovni motiv koji ga pokreće na delovanje i akciju.

Skorsezeovo nastojanje da istorijsko-društveno-političku fresku vremena u kojem se dešava radnja, spoji sa visokoemocionalnom i tragičnom ljubavnom pričom, nije funkcionalno niti uspešno. Ni ideja o tome kako svaka nacija ima mračne delove svoje prošlosti nije dovoljno smelo istaknuta. Provučena je kroz paranoju lova na veštice 50-ih godina prošlog veka u Americi, a u završnici je potpuno zanemarena zarad emocionalnog učinka filma na bioskopskog gledaoca. Objašnjavanje Denijelsove porodične drame umrtvljuje radnju i dovodi je na ivicu patosa. Ovaj segment priče i vizuelno je diferenciran (jarki koloristički akcenti) od osnovice, mračnih i gotičkih tonova bezimenog ostrva (direktor fotografije je Robert Ričardson)...

Da se razumemo, i ovaj Skorsezeov film je poput velike i raskošne opere, samo što svi instrumenti u orkestru nisu podjednako dobro naštimovani. Da film kojim slučajem traje četrdesetak minuta kraće, rediteljevo poigravanje različitim žanrovskim obrascima bilo bi možda funkcionalnije i svrsishodnije. Ovako, ostaje utisak o previše načetih tema za samo jedan film.