Teku i voda i rakija

GORNjA TREPČA – U banjskom selu pod Vujnom i Bukovikom juče su, na blagi dan, potekle vrhunska voda i rakija. Najpre su proglašeni rezultati devetog takmičenja "Šumadijska kraljica"za najbolju prepečenicu od šljive, a zatim proslavljen dolazak vode sa Rzava, udaljenog 70 kilometara.
Iako je mesto čuveno po prirodnom lečilištu i izvoru mineralne vode, ispitivane od daleke 1904. godine, tek juče je dobilo prvi vodovod.
– Još 1991. godine podstakli smo izradu projekta za dovođenje pijaće vode, ali se pet leta kasnije zastalo. Posao je nastavljen 2001. godine i, evo, dočekali smo rzavsku vodu – kaže Predrag Nikitović, potpredsednik MZ u selu i odbornik u SO Čačak.

On navodi da je Gornja Trepča gradila krak do sedam kilometara udaljene Prislonice, gde je priključen na vodosistem "Rzav", koji tuda prolazi spajajući Čačak i Gornji Milanovac. Trepčanski ogranak ima najpre cevi promera 225, pa 150 milimetara, izdašnost 16 litara u sekundi i mogućnost da opsluži 715 korisnika.

– U kategoriji domaćinstava, koja su platila po 1.250 evra, potpisano je 288 ugovora, ali se računa da sada ima ukupno 350 učesnika. Sve to na osnovu činjenice da je Prirodno lečilište, recimo, uplatilo 50.000 evra, TURO "Morava" 12.500 evra, a i učešće vlasnika soba za smeštaj bilo je veće – objašnjava Nikitović.

Tako su, od 800.000 evra, koliko vredi čitav posao, meštani uložili polovinu, dok je drugu dala opština Čačak iz budžeta. Završeno je i oko tri petine razvodne mreže u mestu čiji su stanovnici, naročito oni što su naseljeni bliže izvoru mineralne vode, upravo nju koristili i kao tehničku, jer druge nije bilo.

Reč je o veoma bogatom, termomineralnom izvorištu, sa stalnom temperaturom između 28 i 31 stepeni Celzijusa. Stručnjaci dva beogradska instituta nedavno su objavili da je ovo jedina voda u kraju koja ispunjava sve uslove za punjenje, i nudi mogućnost da se, koristeći samo viškove, dobija 9.000 boca na sat.

Banja u Gornjoj Trepči po tradiciji, na Malu Gospojinu, kad slavi mesna Bogorodičina crkva, priređuje "Dane zdravlja", i u sastavu te priredbe takmičenje za najbolju prepečenicu od šljive. Ove godine na redu je bilo deveto nadmetanje za "šumadijsku kraljicu", pa je iz raznih područja Srbije poslato 36 uzoraka.

Ocenjivačka komisija i ovog puta zasedala je pod upravom profesora dr Miroslava Nikićevića sa Poljoprivrednog fakulteta u Zemunu, i odredila redosled svih učesnika. Pobedio je Velimir Jovićević iz Osonice kod Ivanjice, sa rakijom starom 30 godina, ocenjenom sa 18,26 poena. Drugi je Miloljub Sredojević iz Babajića kod Ljiga (18,02), treći Stanimir Minić iz Donje Trepče, čija je šljivovica iz 2002. godine dobila 17,91 poen.

Među prvih deset uvrstili su se još i Stanimir Minić sa rakijom iz 2003. godine (17,86 poena), Andrija Ajdačić iz Lise kod Ivanjice (17,81), Ivan Smiljanić iz Lipnice kod Ljiga (17,79), Jaćim Antonijević iz Liplja kod Ljiga (17,70), Slobodan Petrić iz Donjih Banjana kod Ljiga (17,66), Stanimir Minić za rakiju iz 2004. godine (17,66) i Vera Lazarević iz Kozelja, opština Ljig (17,66 poena).

Pobednik iz Osonice s ponosom veli da njegova rakija nema cenu.

– Zato što nije na prodaju. Poslužim goste, popijem i ja neku, ali ne prodajem pošto i nemam mnogo drveta, ukupno četiri stotine. Ovo je rakija od stare madžarke koju sam uglavnom iskrčio, i pre deset godina posadio stenlej i čačansku rodnu. Lane sam imao samo 15 kazana i ispekao 150 litara, ali volim da imam dobru rakiju – veli Jovićević.

Rakiluk je danas njemu, sa 60 navršenih godina, više zabava nego posao. Za život je zarađivao više kao zanatlija, izradom držalica, pa je to predao sinu. Ima neko svoje pravilo u pečenju nacionalnog pića.

– Svi sudovi i svi plodovi moraju biti čisti kao sunce. To je najvažniji uslov za dobijanje dobre rakije koja se ne može napraviti ako u bure za džibru ubacite, makar i greškom, list, grančicu ili trulu šljivu.