Između Srbije i Nemačke talog istorije

Zašto Srbi „ne vide” nemačku ekonomsku pomoć Srbiji i investicije nemačkih firmi u našu zemlju i zašto Nemce i dalje smatraju neprijateljima? Bili smo protivnici u dva svetska rata u kojima su Srbi bili na pobedničkoj strani, ali još pamtimo da su u Drugom svetskom ratu Nemci objavili da će ubiti stotinu Srba za jednog ubijenog nemačkog vojnika. Pretnji ovakvom odmazdom nije bilo u Hrvatskoj i Sloveniji. Nemci su učestvovali i u bombardovanju SRJ 1999. godine. Oni znaju da budu vrlo grubi i arogantni u ispostavljanju zahteva kao čelna zemlja EU, a neki nemački političari čak nas upoređuju sa nacističkom Nemačkom. Možda zbog svega toga i još ponečega Srbi „ne vide” nemačku pomoć.

„U odnosima Srbije i Nemačke se vraćaju duhovi devedesetih”, piše novinar Tomas Brej pod naslovom „Nemci su u Srbiji ponovo loši momci”, a prenosi DPA. „Kao i onda, mnogi Srbi se žale na berlinsku politiku velike sile. Za vreme građanskog rata u Jugoslaviji Nemačka je u Srbiji bila najomraženija zemlja. Govorilo se o zaveri Berlina, Beča i Vatikana protiv Srbije, kao i osveti za poraz u Drugom svetskom ratu. Danas je takvo mišljenje ponovo prisutno kod mnogih stranaka, političara i medija, bez obzira na to što je Nemačka tradicionalno glavni partner Srbije: pola miliona ljudi sa srpskim korenima danas živi u Nemačkoj i godišnje u svoju domovinu šalje 1,6 milijardi evra. Nemačka je glavni trgovinski partner. Među donatorima Berlin je od 2.000 godine na prvom mestu sa 1,8 milijardi evra. Oko 400 nemačkih kompanija je u Srbiju uložilo 1,7 milijardi evra.”

Prof. dr Predrag Marković, istoričar, objašnjava da su Nemci veću pomoć dali Bosni i Hercegovini i Kosovu i Metohiji. I kaže da od 1991. godine nijedna njihova odluka nije bila za Srbe. Podseća da je i okupatorski režim pustio izbeglice iz NDH da dođu u Srbiju. „Oni kažu, mi vam dajemo pomoć a vi se ljutite što smo vam razbili državu. Nemačka prema Srbiji nije pokazala nijedan prijateljski gest. Pomoć su davali i drugim zemljama u regionu, i u tom argumentu o pomoći ima nečeg ponižavajućeg. Ta davanja su manja, a razaranja i štete ih daleko prevazilaze.”

„U Nemačkoj ima dobrih ljudi”, kaže Marković koji je tamo duže boravio. „Ali je  uloga Nemačke fatalna za nas. Nemačka daje pomoć i poslovni ljudi ulažu novac u Srbiji, ali oni od toga imaju korist.”

Grcima, Kipranima i Špancima smeta prikriveni vid dominacije Nemaca u EU i njeni predlozi za rešenje posledica krize. Španski dnevnik „Pais” u tekstu je uporedio nemačku kancelarku Angelu Merkel sa nacističkim vođom Adolfom Hitlerom, ali je potom povukao članak i uputio izvinjenje zbog neprikladnog sadržaja. Ekonomista Huan Torez Lopez sa Univerziteta u Sevilji napisao je u članku „Nemačka protiv Evrope” i da Merkelova kažnjava Špance „radi zaštite njenih velikih kompanija i banaka”. Ali, ima i zemalja koje vole Nemačku. Setimo se pesmice „Danke Dojčland” koju su pevali Hrvati.

Milan Nikolić, sociolog, kaže da su ljudi malo obavešteni koliko Srbija dobija pomoći od Nemačke i objašnjava da Srbi Nemce doživljavaju kao nekoga ko stalno disciplinuje, uslovljava i kažnjava. Na pitanje da li su u pravu Nemci ili Srbi, Nikolić odgovara: „I mi smo u pravu i oni su u pravu”.

Miodrag Radojević, politički analitičar, kaže da za Nemce važi stereotip po kome ih mi poštujemo i cenimo ali nemamo prema njima emotivni odnos i teško da ćemo ih ikada voleti, i to ne zbog verske pripadnosti već je u pitanju talog istorije. „U dva svetska rata su nas bombardovali nemački avioni, a zatim su učestvovali i u bombardovanju 1999. godine. Oni su izazivači raspada Jugoslavije i prvi su priznali Sloveniju i Hrvatsku. I dolazak kancelarke Merkel se pamti po ultimatumu da Srbija neće napredovati u evropskim integracijama ako ne prizna Kosovo.”

Radojević kaže i da su mnogi tvrdili da Nemačka nije zaboravila poraze u Prvom i Drugom svetskom ratu, zbog čega je osvetoljubiva prema nama. „Naši odnosi su opterećeni istorijskim nasleđem, ali i aktuelnom politikom i stavom Nemačke oko Kosova i EU.”