Đavolovi, lukavi advokati

Od našeg specijalnog izveštača
Kan, 19. maja – "Gradski ambijent, društveni sistem i okrutna realnost svakodnevice bez iskrenih međuljudskih komunikacija, osnovni su motivi ′Leta crvenog balona′", kaže o svom prvom francuskom iskustvu, kinesko-tajvanski reditelj Hu Šjao-Šjen, čiji je film (snimljen u Parizu) inspirisan delom iz 1956. godine – "Crvenim balonom" Alberta Lamorisa, koji je nagrađen "Zlatnom palmom" i "Oskarom" za najbolji originalni scenario.

Šjao-Šjen je još jednom potvrdio da je majstor detalja svakodnevice i međuljudskih odnosa, kao i nepogrešivog odabira inerpretatora svojih filmskih ideja i snova. U ovom slučaju, Žilijet Binoš, koja je filmu podarila raskošnu široku skalu emotivnih, glasovnih i glumačkih mogućnosti. Šjao-Šjenov film svečano je otvorio program "Izvestan pogled", a u programu "Petnaest dana autora", posle 50 godina, biće ponovo viđena (sada restaurirana) originalna verzija Lamorisovog filma.

U glavnom takmičarskom programu, veliko interesovanje je vladalo za "Izgnanstvo", drugi film u karijeri "Zlatnim lavom" nagrađenog ruskog reditelja Andreja Zvjaginceva. Od njega se očekivalo da ponovo podari snažnu vizuelno-poetsku dramu, što je i učinio, posegnuvši za autobiografskim štivom Viliama Sarojana i istraživši mitsku temu odnosa i bazičnog nerazumevanja između muškarca i žene. Međutim, preterana želja da gledaocu na kraju pojasni sve otvorene misterije u filmu i uzroke velike tragedije, Zvjaginceva odvodi u neželjenom pravcu. "Izgnanstvo" je bezrazložno opterećen dvostrukim krajem. Kao i u "Povratku" i ovde glumački briljira Konstantin Lavronjenko u glavnoj ulozi, parira mu Aleksandar Balujev, a pojavom pleni i norveško-švedska glumica Maria Bonevi...

Današnji takmičarski dan protećiće i u znaku velikih kanskih miljenika – Itana i Džoela Koena i njihovog novog dela "Nema zemlje za starca" ("No Country for Old Man"), nastalom prema romanu Kormaka Mek Kartija, sa Džošom Brolinom, Havijerom Bardemom, Tomijem Li Džonsom i Vudijem Harlesonom u glavnim ulogama. Koenovi su prvi put u Kanu bili 1987. godine sa filmom "Arizona junior", 1991. trostruko bili nagrađeni ("Zlatna palma", najbolja režija, najbolji glumac) za "Barton Fink", za "Fargo" 96. osvojili ponovo nagradu za najbolju režiju, potom se u kontinuitetu pojavljivali sa filmovima "O, brate gde si" i "Čovek koji nije bio tamo"... Posle serijala komedija, Koenovi se u novom filmu vraćaju svojoj ranoj – tamnoj strani i nude simultano razgolićavanje američke kriminalističke drame, proširujući interesovanje za biblijske teme i krvavu svakodnevicu što osvanjuje u novinskim naslovima. Poigravajući se na ivici apsurda i teške ironije, uz upotrebu predoziranog crno-gorkog humora i krvavih scena, Koenovima, nažalost, već na sredini filma konci ispadaju iz ruku, i početna, primamljiva ideja na kraju poprima utisak velikog besmisla.

Mnogo većeg uzbuđenja bilo je na projekcijama dva rasna političko-dokumentarna filma (van konkurencije), od kojih je jedan "Siko" Majkla Mora (dobitnik "Zlatne palme" i "Oskara"), a drugi "Terorov advokat" filmskog veterana Barbeta Šredera.

Dijagnostikujući američki sistem zdravstvenog osiguranja kroz putovanje na Kubu grupe spasilaca, obolelih tokom raščišćavanja ruševina njujorkških kula, Majkl Mor je ponovo podario provokativan film, i na sebe "navukao" istražitelje američkog Treasury Department-a. Mor smatra da je istraga pokrenuta tek kada se čulo da ponovo ide na Kanski festival i da istražitelji greše ukoliko su pomislili da će im poći za rukom da ga "oboje Kastrovim bojama". "Neka prvo vide film", poručuje Mor, jedan od najžešćih kritičara duštveno-političkih nepravdi i globalnih poteza Bušove administracije...

O počecima onog što neki nazivaju "terorizam" i "teroristička akcija", a drugi smatraju "revolucijom" i "borbom za oslobođenje", govori dugometražni dokumentarni film "Terorov advokat" Barbeta Šredera, kroz portret jedne od najkontroverznijih ličnosti dvadesetog veka – francuskog pravnika Žaka Veržesa. Komunista, antikolonijalista ili desničarski ekstremista, sve su to odrednice koje su pratile i prate, harizmatičnu, ali i veoma misterioznu Veržesovu figuru, još od njegove istorijske odbrane Đamile Buhired (kasnije se sa njom i oženio), simbola alžirske borbe za slobodu (bila je osuđena na smrt zbog podmetanja bombe u mlečnom restoranu), pa do njegovih odbrana čuvenih terorista Anisa Nakašea, Magdalene Kop i Johanesa Vejnriha, čak i Karlosa zvanog Šakal i nacističkog zločinca Klausa Barbija. Intervjuišući Veržesa, ali i veliki broj njegovih prijatelja, saboraca, saradnika i "štićenika" (jedan od učesnika u filmu je i naša Neda Vidaković, koja je u jednom periodu bila Veržesova asistentkinja, vozač i prijatelj), Šreder je delikatno istražio pitanja istorije "slepog terorizma" i uspešno ponudio šokantna otkrića dugo skrivenih veza između događaja koji su potresali svet, od završetka Drugog svetskog rata do kraja 20. veka.