Tri veka Beogradske Bogorodice

U Međugorju, početkom osamdesetih, nekoj dečici se pričinila Gospa. Onda je Biskupska konferencija SFRJ onamo poslala komisiju: sva deca su isleđivana, a nalaz je bio pozitivan. Džaba je Vatikan izrazio sumnju; hodočasnici su pohrlili sa svih strana, verski turizam je procvetao, a čitav kraj se preporodio. Ali, ostao je crv sumnje, iako je opštepoznato da je sa Svemogućim sve moguće!

I ja sam pre dvadesetak godina video Bogorodicu, i to usred Beograda, ali povodom toga niko nije slao komisiju! Tom čudnom događaju „kumovao“ je velečasni Lorand Kilbertus, sveštenik u isusovačkoj Crkvi Svetog Petra apostola u Makedonskoj 23, kada mi je pokazao i poverio čudnu povest te relikvije. Skrivala se u senci bočnog prolaza sleva, iza stubova što podupiru svod. I samo pred onima što su znali da je onde, zasjala bi svojom uzvišenom baroknom lepotom. Tek nedavno, nakon obnove crkve, vraćena je u oltarski deo gde je oduvek i pripadala, da svojim plemenitim likom i s čedom u naručju ozari i vernike i namernike.

Sliku je 1732. godine dobio na dar Franjo Ksaverski Vogel, tadašnji superior beogradskih isusovaca, pa je na uglu Dušanove i Nemanjine (sada Ulice cara Uroša), na Dorćolu, njoj u čast nikao prvi jezuitski hram.

Iako ju je slikar, čuveni Jakov Krištofer Placer, daleke 1718. godine nazvao „Marija Pomoćnica“ (Maria Hilf) po originalu koji se čuva u Pasauu, u Nemačkoj, zbog zlehude sudbine koju je delila sa domaćinima prozvana je „Bogorodica Beogradska“ pa su je, uz braću katolike, podjednako poštovali i pravoslavni hrišćani. Ali, kako nam odande nisu uvek dolazili gosti u habitima i donosili darove, slika Gospe je iščilela iz sećanja. Verovatno da je zaboravu doprinelo i to što su jezuiti 1739. godine morali u bežaniju pred Turcima kad su ponovo nahrupili u Beograd, zapalivši za sobom crkvu i najstariju beogradsku gimnaziju, a poneli jedino tu sliku i smestili je u petrovaradinski Župni dvor, gde je „u egzilu“ provela gotovo dva veka.

Bogorodica nam se vratila tek 1933, dve godine nakon što su jezuiti ponovo došli u Beograd, kupili kuću Jovana Stejića u Poenkareovoj, danas Makedonskoj ulici, pa u dvorištu sagradili hram Svetog Petra Apostola. Skrasila se na svome i među svojima, ali zamalo da aprila 1941. godine opet podeli sudbinu svojih nesrećnih domaćina, kad je i crkva, njeno odredište i utočište, pogođena s dve zapaljive avionske bombe.

Ostalo je nepoznato da je zbog naše Gospe u Beograd navraćao i jedan budući papa! Naime, 16. novembra 1933. u prestonicu je svratio i monsinjor Anđelo Rinkali, tada apostolski delegat iz Sofije na proputovanju za Rim, pa je došao da vidi i Bogorodicu. To mu se posrećilo, jer je tom prilikom u Vatikanu bio izabran za poglavara Rimokatoličke crkve kao Jovan Pavle XXIII. Te bi tvrdnja da papa nikad nije posetio Srbiju morala da se relativizuje.

Trebalo bi da se preispita i stručnost turističkih pregalaca, jer po silnim bedekerima posvećenim prestonici nema ni slovca o „Bogorodici Beogradskoj”. A trebalo bi, makar zbog stranaca iz hrišćanskog dela sveta što nam dolaze u goste.