„Skeniranje” specijalista

Da u Srbiji uskoro neće imati ko da nas leči prvi put smo ozbiljno shvatili pre tri godine. Tada smo se suočili sa činjenicom da lekar specijalista u Srbiji ima u proseku oko 50 godina i da ćemo se suočiti s nedostatkom visokospecijalizovanog medicinskog kadra već u narednih pet do 10 godina, kada masovno krenu u penziju.

Zbog svega toga su poslanici skupštine po hitnom postupku, 31. avgusta 2014, usvojili izmene Zakona o zdravstvenoj zaštiti kojim je ukinut uslov da lekar ima dve godine obaveznog radnog staža pre nego što konkuriše za medicinsku specijalizaciju. Time je skraćeno vreme potrebno da mladi doktori otpočnu specijalističko usavršavanje. Određene su i deficitarne specijalizacije: radiologija, patologija, anesteziologija, pedijatrija, neurologija...

Od tada je ovu priliku iskoristilo 4.464 lekara, a uvedeno je strogo pravilo da lekar koji je dobio specijalizaciju ima obavezu da u srpskom zdravstvu ostane najmanje dvostruko više od trajanja specijalizacija. Dakle, posle završene specijalizacije od četiri ili pet godina, mora da radi osam ili 10 godina u matičnoj ustanovi, eventualno u nekoj drugoj državnoj bolnici na području Srbije. Efekti ove mere još se ne vide, jer od pomenutih 4.464 doktora još nijedan nije stekao zvanje specijaliste. Znači još nekoliko godina stare i iskusne lekare neće imati ko da zameni.

Novi šok usledio je brzo: stručnjaci za „čitanje” skenera i magnetne rezonance u najboljim godinama i u punoj stručnoj zrelosti masovno napuštaju državnu službu i odlaze da rade u privatne klinike i medicinske dijagnostičke centre. Radiolozi su najtraženiji kadar, ali se traže i ginekolozi, pedijatri, anesteziolozi... Odlaze zbog veće plate i boljih uslova rada: nema više pacijenata koji im u raspored upadaju preko veze, a dežurstva im se plaćaju, što nije slučaj u državnim ustanovama gde je isplata viška sati prekovremenog rada proglašena kao nezakonita. S druge strane, njihove redove nemo ko da popuni, jer mladi lekari karijeru nastavljaju u inostranstvu.

Nadležni tvrde da nijedan medicinski dijagnostički uređaj u beogradskom KCS-u ne stoji zbog manjka visokospecijalizovnog kadra. Ministarstvo zdravlja je oformilo komisiju sa agilnom doktorkom, prof. dr Danom Grujičić na čelu, koja je zadužena da proverava da se na tenderu više ne kupuju uređaji s kojima lekari ne znaju da rade. Tako smo, nadajmo se, izbegli mogućnost da kolektivno crvenimo jer poklonjena medicinska oprema mesecima leži neraspakovana u podrumu zdravstvene ustanove. Baš to smo doživeli pre nekoliko godina kada je japanski ambasador zgroženo gledao u neupotrebljene mamografe, koje nam je poklonila vlada njegove zemlje. Srbija ni tada nije imala dovoljno obučenih radiologa, koji jedini mogu da protumače snimak sa ovog medicinskog uređaja kojim se otkriva rak dojke od kojeg umire najviše žena u Srbiji.