Dan kada je knez Mihailo „preuzeo” Beograd

U čast obeležavanja jubileja – 150 godina od predaje ključeva grada Beograda knezu Mihailu Obrenoviću, „Pošta Srbije” objavila je prvi blok u 2017. godini sredinom aprila. Ovo izdanje se sastoji od prigodnog bloka, nominalne vrednosti 100 dinara, i koverta. Umetnička obrada je delo Anamari Banjac, kreatora maraka „Pošte Srbije”, dok je stručna saradnja stigla od Vladimira Tomića, višeg kustosa Muzeja grada Beograda. Blok i koverat štampani su tehnikom višebojne ofset štampe u štampariji „Forum” u Novom Sadu, u tiražu od 20.000.

Kao motiv na marki prikazano je delo Adama Stefanovića „Ali Riza-paša predaje ključeve grada knezu Mihailu”, nastalo oko 1867. godine, dok su motivi na bloku ulje na platnu Barona Šoltena iz iste godine, zatim litografija „Mihailo M. Obrenović Treći knjaz srbski”, koju je u Beču 1864. godine izradio Jozef Anton Bauer, kao i „Karta Knjaževstva Srbije”, bojena litografija (Beč, 1845.) koju su izradili Jovan Bugarski i Anastas Jovanović. Motivi na koverti su bojena litografija Julije Vitgens, nastala u Beču 1864. godine, fotografija „Srpska delegacija predvođena knezom Mihailom u Carigradu 1867. godine” i „Karta Knjaževstva Srbije” Jovana Bugarskog i Anastasa Jovanovića.

Prvi i Drugi srpski ustanak označili su početak obnove srpske državnosti. Knez Miloš Obrenović (1815–1839) veštim potezima je suzbijao tursku, a proširivao srpsku vlast. Hatišerifom iz 1830. godine Srbija je postala autonomna kneževina u okviru Osmanskog carstva. Turske posade ostale su samo u Beogradu, Šapcu, Smederevu, Užicu, Soko-gradu i Kladovu. Time je moderna srpska država obnovljena na prostoru na kojem se 1459. godine ugasila Srpska despotovina. Hatišerifom iz 1833. godine Srbiji je prisajedinjeno i šest nahija izvan Beogradskog pašaluka.

Drugom vladavinom kneza Mihaila (1860–1868) započela je odlučujuća faza borbe za nezavisnost Srbije. Posle incidenta na Čukur-česmi, 16. juna 1862, izbili su i oružani sukobi. Prema odlukama konferencije ambasadora velikih sila u Kanlidži kod Carigrada, Turci su srušili tvrđave Užice i Soko, smanjili posade u ostalim garnizonima, a tursko stanovništvo izvan tvrđava je iseljeno.

Knez Mihailo je nastavio diplomatsku akciju za oslobođenje preostalih gradova. U Carigradu je, 11. aprila 1867, od sultana Abdula Aziza dobio ferman kojim mu na upravu i čuvanje poverava sve gradove u Srbiji. Knez je svečano dočekan u Beogradu 16. aprila. Dva dana kasnije, ferman je javno pročitan na Kalemegdanu. Poslednji beogradski muhafis, Ali Riza-paša simbolično je knezu predao ključeve gradova, a 24. aprila ispraćen je u Zemun. Sa njim su se povukli i poslednji turski vojnici. Kao znak suvereniteta nad Srbijom, ostala je jedino turska zastava, koja se uz srpsku vijorila na zidinama.